Z życia pszczół

Ogródki działkowe, osiedle A w Tychach. A tam, pszczoła zbierająca pyłek. Tylne nogi pszczół są szerokie i silnie owłosione, zwłaszcza goleń na trzeciej parze nóg, który dodatkowo jest spłaszczony i tworzy tzw. koszyczek, gdzie pszczoły gromadzą zdobyty pyłek i w ten sposób dostarczają go do ula. Na zdjęciach poniżej koszyk furażerki (zbieraczki – pszczoły odpowiedzialne za dostarczanie pokarmu do ula) wypełniony jest rdzawym pyłkiem.

 SONY DSC

SONY DSC

Zgromadzony pyłek jest ubijany w komórkach plastra, zalewany miodem dzięki czemu następuje fermentacja mlekowa. Wytworzonym mleczkiem przez całe życie karmiona jest matka oraz larwy na pierwszym etapie rozwoju.

Pyłek stanowi pokarm pszczół, nektar z kolei jest źródłem energii. Nektar przenoszony jest w specjalnym wolu znajdującym się w odwłoku. Proces przekazania pokarmu z osobnika na osobnika nazywa się trofilaksją. Oprócz pyłku i nektaru pszczoły znoszą do ula wodę – jest ona potrzebna do rozpuszczania miodu po zakończeniu zimy, a w upalne dni służy do schładzania gniazda. Dlatego bardzo ważnym jest zapewnienie źródła łatwo dostępnej wody w pobliżu uli pszczół.

A jak pszczoły trafiają do ula? W jaki sposób komunikują sobie o źródle pokarmu? Tajemnicę tę rozwiązał Karl von Frish, który w 1973 roku otrzymał Nagrodę Nobla w dziedzinie fizjologii i medycyny. Odkrył on zachowania pszczół, które nazwał tańcem pszczół. W zależności od odległości pożytku (pokarmu) od ula wyróżnił trzy rodzaje tańca, czyli ruchów wskazujących umiejscowienie pożytku:

  1. taniec okrężny – pożytek nie dalej niż 100 m
  2. taniec sierpowaty – pożytek około 100 m
  3. taniec wywijany – pożytek dalej niż 100 m

Pszczoła wywija odwłokiem, przy czym ważne jest również ułożenie głowy – wskazuje w ten sposób kierunek: od słońca, lub w stronę słońca. Pszczoły widzą światło spolaryzowane, potrafią zlokalizować słońce przez chmury. Dokładne zasady tańca i opisy szukajcie na filmikach, lub dobrych podręcznikach, niestety ja nie potrafię Wam tego objaśnić w prosty sposób, a uważam że jest to bardzo interesujące zjawisko, warte dokładnemu przyjrzeniu.

Wyróżniamy jeszcze dwa inne rodzaje tańca, które stanowią przekaz informacji:

  1. shaking dance – mobilizuje do podjęcia pracy przez inne zbieraczki
  2. tremble dance – podejmowany jest przez pszczoły odbierające nektar od zbieraczek, by skłonić inne pszczoły pracujące w ulu do wykonywania tej pracy

Ważne:
U pszczół występuje MATKA, a u mrówek KRÓLOWA. Matka posiada mniej jadu niż inne kasty pszczół, używa go jedynie podczas walki z inną matką.

 

O autorze

Aneta Bywalec
Aneta Bywalec

Z zamiłowania przyrodnik, w życiu szczęśliwa żona i mama. Jeśli masz pytania lub uwagi, napisz do mnie: aneta@bpbywalec.pl