Woda, człowiek i środowisko

Z racji, że niedawno w Warszawie odbył się kolejny Szczyt Ziemi, postanowiłam zająć się tematyką źle wykorzystywanych zasobów naturalnych. Trafiłam na ciekawy artykuł dotyczący kurczących się zapasów wody – artykuł w całości możecie przeczytać pod poniższym linkiem.

Water, Environment and Development | LinkedIn.

Artykuł porusza międzynarodowy problem gospodarowania zasobami wody i efektami tego gospodarowania tak dla środowiska, jak i gospodarki oraz codziennego życia ludzi. Pojęcie „zrównoważonego rozwoju” jest chyba wszystkim znane, niestety jak czytamy i widzimy sami w naszym otoczeniu, idea ta niestety nie jest za dobrze przestrzegana. Wydaje się, że wielkie przedsiębiorstwa mające wielkie zyski wciąż stawiają bardziej na rozwój i zwiększanie zysków, a nie na działalność jak najmniej szkodzącą środowisku. Niestety w najbliższej przyszłości może się okazać, że takie działania przyniosą więcej szkody niż zysków. Na dzień dzisiejszy woda, przynajmniej w Polsce, jest ogólnie dostępna. Co, jeśli pewnego dnia będzie nam reglamentowana? Co, jeśli każdy litr wody będzie musiał przechodzić kosztowny proces oczyszczania, żeby nadawał się do wszelakiego użycia?

W poniedziałkowym programie „Uwaga” poruszany był problem zanieczyszczania rzeki Kwisy w uzdrowisku Świeradów Zdrój przez ścieki spuszczane z tamtejszych hoteli i pensjonatów. I tu pojawiają się problemy: zanieczyszczania wody mogącej stanowić źródło wody pitnej, niszczenie środowiska, psucie walorów estetycznych uzdrowiska, ale też wprowadzenie do wody substancji, które utrudniają dalsze wykorzystanie wody. Świeradów Zdrój ma kilka stoków narciarskich, które czerpią wodę z Kwisy do naśnieżania stoków. Armatki są często zapychane przez fekalia i papier toaletowy, a na dodatek badania składu chemicznego, wykazały obecność bakterii kałowych w wodzie – w miejscowości uzdrowiskowej!

Wróćmy do artykułu. Zwiększające się co roku zapotrzebowanie na wodę połączone z ubogimi praktykami zarządzaniem jej zasobów, już dzisiaj skutkuje licznymi przykładami zagłady ekosystemów. Jednym z najbardziej spektakularnych przykładów, jest Jezioro Aralskie, niegdyś 4 największe jezioro świata, dziś plasuje się na miejscu 16. Jeszcze w pierwszej połowie ubiegłego wieku zajmowało powierzchnię 68 tys. kilometrów kwadratowych – dziś jest to zaledwie 13,5 tysiąca kilometrów kwadratowych..

aralskie Woda, człowiek i środowisko

www.wikipedia.pl

Zagłada Jeziora Aralskiego jest niestety skutkiem działalności człowieka. Obecnie to co pozostało z jeziora tworzy cztery oddzielne zbiorniki: Jezioro Północnoaralskie, Jezioro Tuszczybas, basen południowo – zachodni oraz basen południowo – wschodni, który okresowo wysycha. W roku 1918 Związek Radziecki podjął działania mające na celu uczynić pustynne ziemie swych republik: Kazachską, Uzbecką i Turkmeńską, potęgami w produkcji białego złota, czyli bawełny. W tym celu rozpoczęto budowę sieci kanałów wzdłuż rzek Amu – Darii i Syr – Darii. Już wkrótce Uzbekistan stał się potęgą eksportową bawełny. Osiągnął to niestety jedną z największych katastrof ekologicznych na świecie. Budowa kanałów była prowadzona wbrew wszelkim zasadom sztuki hydrologicznej, czego rezultatem od 30 do 70% wód odbieranych tym dwóm rzekom, bezpowrotnie wsiąkały w piaski lub wyparowywały, nie docierając nawet do upraw oraz nie zasilając Jeziora Aralskiego. Od 1960 roku poziom wód jeziora zaczął opadać o 20 cm rocznie, co o dziwo nie skutkowało jakimiś szczególnymi działaniami w celu poprawienia systemu nawadniającego – do dziś uszczelniono zaledwie 12% kanałów nawadniających.

Jakie są efekty tej grabieży na przyrodzie? Na pustyni powstały uprawy bawełny, ale powstała nowa pustynia Aral – Kum. Wyspa Odrodzenia, niegdyś znajdująca się na Jeziorze Aralskim, dziś jest połączona lądem z terenami Uzbekistanu. Ktoś powie i co z tego? Problemem jest fakt, że Wyspa stanowiła tajny, sowiecki poligon broni biologicznej. W 2002 specjalna ekspedycja zneutralizowała 100 -200 ton pozostawionego tam wąglika. Ile innych drobnoustrojów tam pozostało? Ile mogło już się przedostać do środowiska? Ma to o tyle duże znaczenie, że obecnie zwierzęta lądowe mają swobodny dostęp do tych terenów, a dodatkowo pozostałości z poligonu, zanieczyszczenia pochodzące z pestycydów i nawozów wraz z ogromnymi ilościami piasku i pyłu z nowo powstałej pustyni, są przenoszone z wiatrem na duże odległości. Ile endemitów roślin i zwierząt zostało unicestwionych w wyniku wyschnięcia Jeziora? Pytanie pozostaje otwarte.

aralskie Woda, człowiek i środowisko

http://m.c.lnkd.licdn.com/

Krótkoterminowe korzyści mają wpływ na zły stan wody, również w innych częściach świata. Według oficjalnego spisu stanu rzek Chin na rok 2011, liczba rzek sięgała 22 909, o zlewni co najmniej 100 kilometrów kwadratowych każda. Jest to o połowę mniej rzek niż w roku 2009, kiedy to odnotowano ponad 50 000 rzek. Oficjalne stanowisko w tej sprawie zakłada, niedokładne szacunki wykonane w przeszłości, jak i również zmiany klimatu oraz erozja wód i gleby. To może tłumaczyć jedynie nikły ułamek problemu, głównymi przyczynami zaniku rzek jest spadek wód gruntowych, spadek poziomu przepływu rzeki, powszechne wylesianie oraz zwiększone cofnięcie poziomu wód w zbiornikach wodnych.

Przykład Jeziora Aralskiego oraz Chin pokazują dwa poważne problemy: złe zarządzanie zasobami wód oraz stawianie na krótkoterminowe korzyści ekonomiczne. Pozostaje jedynie walczyć o korzystne dla ludzkości i środowiska wykorzystanie wód, a także jak najszybsze naprawienie popełnianych w przeszłości błędów.

O autorze

Aneta Bywalec
Aneta Bywalec

Z zamiłowania przyrodnik, w życiu szczęśliwa żona i mama. Jeśli masz pytania lub uwagi, napisz do mnie: aneta@bpbywalec.pl

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *