Światowy Dzień Malarii

Święto ustanowione przez Światową Organizację Zdrowia (WHO) w maju 2007, corocznie obchodzone dnia 25 kwietnia od 2008 roku. Celem święta jest podniesienie świadomości społeczeństw dotyczących malarii oraz redukcji skutków choroby oraz jej skali.  W Afryce 25 kwietnia obchodzono od 2000 roku Dzień Afryki, inicjatywę liderów 44 państw afrykańskich, ustanowioną podczas pierwszego Afrykańskiego Szczytu w Abudży w Nigerii, w 2000 roku.

Pomimo daleko idącego postępu medycyny, wciąż nie udało się pokonać malarii. A dane o przypadkach zachorowań i zgonach są zatrważające;

wg WHO w 2012 roku stwierdzono około 207 milionów zachorowań na malarię i aż 627 000 zgonów spowodowanych przez malarię – głównie wśród afrykańskich dzieci.

Mówi się, że w Afryce co minutę na malarię umiera 1 dziecko, a wiemy, że od 2000 roku wskaźnik śmiertelności zmniejszył się o 54%.. Co powoduje, że malaria jest tak groźną i trudną do powstrzymania chorobą?

Malaria, zwana też zimnicą, jest chorobą pasożytniczą, wywoływaną przez pierwotniaki z rodzaju Plasmodium. W przyrodzie występują aż cztery gatunki zarodźca, każdy może powodować inne objawy oraz inny przebieg choroby. Najłagodniejsza forma malarii wywoływana jest przez Plasmodium vivaxzarodziec ruchliwy, natomiast malaria wywołana przez Plasmodium falciparumzarodziec sierpowaty zagraża życiu i jest najczęstszą przyczyna zgonu. Człowiek może zarazić się pierwotniakiem, podczas ukąszenia przez zakażoną samicę komara z rodzaju Anopheles.   Największe zagrożenie ukąszeniem występuje o świcie i o zmierzchu. Malarię stwierdzono w ponad 90 krajach świata, charakteryzujących się temperaturą między 16 – 33°C i średnią wilgotnością powietrza powyżej 60%;  z tego względu obszary powyżej 2000 – 2500 m.n.p.m. są enklawami względnego bezpieczeństwa w rejonach malarycznych. Na chwilę obecną mapa zagrożenia malarią kształtuje się następująco:

malaria-mapa Światowy Dzień Malarii

http://bionews-tx.com/wp-content/uploads/2013/05/places-affected-by-malaria.gif

Początkowo malaria może być trudna do odróżnienia od grypy. Objawy pojawiają się zwykle od 10 dni do 4 tygodni po zakażeniu, chociaż mogą rozpocząć się po 8 dni po zakażeniu albo nawet rok później. Dlatego

nawet jeśli przebywaliśmy w rejonach zagrożonych malarią, możemy nie skojarzyć naszych objawów z tą chorobą. Dodatkowym utrudnieniem może być fakt, że w Polsce wciąż mało jest jednostek zajmujących się chorobami tropikalnymi, postawienie właściwej diagnozy może być trudne. Do objawów należą:

  • gorączka i przejmujące dreszcze
  • ból głowy
  • nawracające wymioty i biegunka
  • bóle stawów i pleców.

Leczona malaria trwa 10 – 20 dni. Nieleczona infekcja może nawracać co 2 – 3 miesiące nawet przez 10 lat.

Po ukąszeniu przez zakażona komarzycę, zarodziec dostaje się do krwi ukąszonej osoby. Z krwią zarodźce wędrują do wątroby, gdzie się namnażają. Zdarza się, że zarodźce pozostają w wątrobie w postaci utajonej i aktywują się dopiero po kilku latach. Najczęściej jednak po 10 – 14 dniach są z wątroby uwalniane i dostają się do krwiobiegu, gdzie atakują nasze krwinki czerwone. Również wtedy się namnażają i rosną, powodując pękanie krwinek, wskutek czego do krwi uwalniana jest większa liczba zarodźców.

 

malaria-mapa Światowy Dzień Malarii

http://www.afrykaturystyka.eu/_/rsrc/1329966192714/malaria-afryka-rpa/cykl_malarii.jpg

 

Wciąż nie opracowano skutecznej szczepionki na malarię. Ale nie oddano rękawicy. Kontrowersyjną, ale w wielu miejscach skuteczną metodą jest walka z chorobą, przez zabijanie komarów przy pomocy słynnego pestycydu DDT, którym opryskuje się ściany budynków mieszkalnych. Środkami doraźnymi są moskitiery, środki odstraszające komary (polecam  preparat Mugga), a także klimatyzatory, które odstraszają komary. Osobom wybierającym się w rejony malaryczne poleca się szereg środków anty malarycznych. Przyjmowanie tych środków należy rozpocząć co najmniej tydzień przed udaniem się w zagrożony obszar i stosować go nawet przez miesiąc po powrocie. Nie da się ukryć, że środki te są obciążające dla organizmu, zwłaszcza wątroby. Powodować mogą również bóle głowy, nudności oraz biegunkę, a nawet objawy psychiczne, jak wahania nastroju, czy depresję. Niemniej jednak większym złem jest malaria, dlatego zażywanie leków wydaje się koniecznością. W Polsce na receptę można otrzymać kilka leków:

  • malaron
  • chlorochina
  • proguanil
  • dokscycyklina
  • melfochina
  • maloprim

Niestety niektóre zarodźce rozwinęły oporność na niektóre leki. Dlatego będąc w obszarach malarycznych starajmy się zachować daleko idącą ostrożność i nie lekceważmy zagrożenia.

 

 

 

O autorze

Aneta Bywalec
Aneta Bywalec

Z zamiłowania przyrodnik, w życiu szczęśliwa żona i mama. Jeśli masz pytania lub uwagi, napisz do mnie: aneta@bpbywalec.pl

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *