Przyrodnicze wyprawy – marzec

Zainspirowana książką Wojciecha Mikołuszko „Z tatą w przyrodę” postanowiłam ruszyć z nowym blokiem tematycznym: przyrodnicze wyprawy. Ponieważ wiosna za pasem, warto wiedzieć co i gdzie można obserwować w marcu. A zaiste jest w tym marcu mnóstwo do obserwowania, więc wyłączmy telewizory i ruszajmy w przyrodę!

W marcu przyroda budzi się do życia, obserwowanie jej w tym czasie jest więc czystą przyjemnością. Na drzewach pojawiają się bazie kotki, spod resztek śniegu wyłaniają się krokusy i przebiśniegi, niektóre ptaki wracają z ciepłych krajów, a rozochocone koty zaczynają swe gody, tzw. marcowanie. Budzące się do życia roślinny są w tym okresie niezwykle bacznie obserwowane przez zielarzy i znachorów, gdyż w różnych okresach rozwoju rośliny mają różne właściwości i zastosowania.

ROŚLINY

Najszybciej nasze oczy przyciągają kolorowe rośliny kwiatowe, często przebijające się przez śnieg. Obok przebiśniegów i krokusów w marcu kwitną zawilec gajowy i żółty, jasnota biała, sasanka zwyczajna, fiołek wonny czy barwinek pospolity. Większość tych kwiatów rośnie w lasach, warto więc wybrać się tam na spacer, aby nasycić trochę zmęczone bielą (lub brzydką szarością zimy bez śniegu) oczy.

kwiaty

www.wikipedia.pl

W marcu zielarze zbierają  ziarnopłon, liście mniszka, gwiazdnicę, kwiaty leszczyny, jasnotę purpurową, czy pokrzywę.

Jeśli chodzi o drzewa najbardziej znamiennym oznakiem wiosny są bazie kotki, czyli kwiatostany wierzby i kotki leszczyny. Do życia budzą się również topole, olsze, wiązy i graby – jest to dobry moment na rozpoczęcie nauki rozpoznawania drzew i obserwowania jak zmieniają się przez cały rok – wtedy bez problemu rozpoznamy każdy gatunek, nawet podczas surowej zimy, kiedy rozpoznanie będzie możliwe jedynie na podstawie kory i pokroju, czyli sposobie w jaki drzewo rośnie, jak układają się jego gałęzie. U wielu gatunków pomocnym może być wiedza na temat środowiska, które drzewo zasiedla, np. wierzby będziemy szukać obok cieków wodnych lub w miejscach gdzie takie cieki dawniej występowały.

OWADY

Z owadów można zaobserwować biedronki i motyle: rusałkę wierzbowiec i bielinka kapustnik.

Kapustnik bielinek Pieris brassicae

Kapustnik bielinek Pieris brassicae

PŁAZY

Z zimowego letargu budzą się żaby wodne i moczarowe oraz ropuchy szare. Składany skrzek tworzy kule, po czym rozlewa się w placki, tworząc galaretowate dywany na powierzchni wody.

PTAKI

Część ptaków już w lutym wraca z ciepłych krajów. W marcu można więc zaobserwować skowronki, klucze żurawi i kaczek, bociany, pierwiosnki, strzyżyki, czajki, a czasem nawet jaskółki. Kosy, które nie odleciały na zimę zaczynają śpiewać. Marzec to też miesiąc dzięciołów, które w tym czasie wykuwają dziuple, łatwo jest więc je usłyszeć (z dojrzeniem to już nie taka prosta sprawa, nawet przy braku liści), bo oprócz hałasu związanego z wydziobywaniem dziupli, dzięcioły w tym okresie „bębnią„, czyli uderzają rytmicznie dziobem w pień drzewa dając znać innym dzięciołom, że ten teren jest już zajęty.

Dzięcioł duży Dendrocopos major

Dzięcioł duży Dendrocopos major

 

Marzec to również okres toków, czyli ptasich godów. Żurawie rozpoczynają piękny taniec godowy – można je obserwować na terenach bagnistych i nad wszelkimi zabagnionymi zbiornikami wodnymi. Powracające w marcu bataliony również prezentują się wspaniale podczas toków – barwne samce puszą się i przybierają wymyślne pozy; szukać ich należy na podmokłych łąkach.

SSAKI

Wędrówki po lesie w marcu mogą być niezwykłym przeżyciem, ale warto mieć oczy dookoła głowy nie tylko w celu obserwowania rodzącej się do życia przyrody, ale również w celu wypatrywania niebezpieczeństwa. W marcu bowiem prosi się locha, a w obronie swoich warchlaczków bywa agresywna i może dotkliwie zranić człowieka. W górach natomiast rozbudzone w lutym niedźwiedzie szukają pokarmu, aby odbudować ciało i zdobyć energię. W tym czasie na świat przychodzą młode wilczki, liski i kuny, a u tchórza i łasicy trwa okres godowy. Z zimowych kryjówek wychodzą krety, jeże, nietoperze i borsuki.

jeżyk

A tak nasi pradziadowie wróżyli wiosnę w marcu:

  • Gdy dzika gęś w marcu przybywa, ciepła wiosna bywa
  • Na Świętego Kazimierza (04.03) wyjdzie skowronek spod pierza
  • Na Świętego Grzegorza (12.03) idzie zima do morza
  • Święty Józek (19.03) zabierze zimę w wózek
  • Gdy na Święty Józek bociek przybędzie, to już śniegu nie będzie

O autorze

Aneta Bywalec
Aneta Bywalec

Z zamiłowania przyrodnik, w życiu szczęśliwa żona i mama. Jeśli masz pytania lub uwagi, napisz do mnie: aneta@bpbywalec.pl

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *