Rogi i poroże

Z racji, że 20 września obchodziliśmy wspomnienie św. Eustachego – patrona myśliwych i leśniczych, dziś krótki wpis na temat różnic między porożem, a rogiem. Bo tak, jest różnica między tymi dwoma tworami i każdy przyrodnik, czy myśliwy z pewnością zaciska zęby, gdy słyszy w telewizji niedouczonego reportera, który opowiada o rogach jelenia..

Rogi i poroże występują u niektórych przedstawicieli parzystokopytnych. Jak najprościej odróżnic rogi od poroża, gdy nie są one już zespolone ze zwierzęciem? Z rogu można się napić, bo jest pusty w środku; można też na nim grać po odpowiedniej obróbce. Poroże występuje u samców jeleniowatych, jedynie u renifera również samice  je posiadają, a u piżmowca i jelonka błotnego nie występują wcale. Rogi natomiast występują u obu płci wołowatych (krowy, kozy, owce, antylopy).

Róg

Rogi przeważnie występują parzyście. Jest to nic innego jak twardy wyrostek wytworzony ze skóry właściwej. Są to twory nie rozgałęziające się i niewymieniane (nie zrzucane sezonowo), jedynie widłoróg zrzuca pochwy rogowe raz do roku, po okresie godowym.

rogi1

 

Poroże

Budowa poroża jest znacznie bardziej skomplikowana niż budowa rogu. Jest to twardy, kostny twór wyrastający z kości czołowej, pokryty scypułem, czyli ochronną warstwą skóry porośniętą drobną sierścią, która co roku się odbudowuje i odpada po czasie wzrostu. Jelonki rodzą się bez poroża, tzw. cykl poroża jest inicjowany dojrzewaniem i rozpoczyna go wydzielanie testosteronu do krwi. Pod scypułem znajdują się naczynia krwionośne i nerwy, a więc tzw. okorowanie, czyli wycieranie poroża o krzewy i drzewa w celu złuszczenia starego scypułu nie jest zbyt przyjemne. W tym czasie powstają fantastyczne fotografie byków z łańcuchami mchów, gałęzi, liści i innych leśnych surowców zaplątanych w odnogi poroża. Wczesną wiosną poroże jest zrzucane. Ale co ciekawe co roku odrasta i staje się coraz bujniejsze. Po wielkości poroża i ilości rozwidleń można w przybliżeniu określić wiek byka.

Poroże u praktycznie każdego gatunku ma własną nazwę. Co więcej, poszczególne rozwidlenia też mają swoje nazwy, specyficzne dla danego gatunku.

  • jeleń (byk) ma wieniec
www.wikipedia.pl

www.wikipedia.pl 1-korona 2-opierak 3-nadoczniak 4-oczniak 5-róża 6-tyka

 

  • sarna (kozioł) ma parostki
  • łosie mają rosochy w kształcie szerokich łopat (łopatacze) lub badyli – kształt podobny do poroża jelenia (badylarze)
  • daniel ma łopaty

poroże

 

Ciekawostki:

  • Poroże jest najszybciej rosnącą kością. Stanowi nie tylko trofeum myśliwskie, ale jest również cenionym surowcem w zdobnictwie i meblarstwie
  • Szydlarz to jeleń ze źle rozwiniętym porożem: ma ostre tyki bez odnóg – bez trudu może przebić ciało przeciwnika, w polskich lasach szydlarze są odstrzeliwane
  • Specyficznym rodzajem rogu, jest róg nosorożca ponieważ rośnie nie na czubku głowy, ale na nosie i nie jest tworem skóry właściwej, ale naskórka –  to nic innego jak przekształcone włosy. Rogi służą do obrony, zastraszania, a także do wykopywania korzeni i łamania gałęzi podczas żerowania
  • Licząc pierścienie na rogach samicy krowy, można dowiedzieć się w ilu ciążach była. Każda ciąża powoduje bowiem wykształcenie się pierścienia na rogu
  • Żyrafy i okapi należą do kosmatorogich. Na ich głowie znajdują się ossikony. Te przypominające rogi twory są guzkami czaszkowymi zbudowanymi ze skostniałej chrząstki, pokryte owłosioną warstwą skóry. Ossikony nie są zrzucane. Jako, że są unaczynione pełnią rolę w termoregulacji, a samce używają ich do walk między sobą i do poszturchiwania samic w czasie godów. Dzięki nim można odróżnić samice od samców: u samic są zakończone pędzelkowatymi kępkami włosów, u samców są łyse
Róg nosorożca

Róg nosorożca

O autorze

Aneta Bywalec
Aneta Bywalec

Z zamiłowania przyrodnik, w życiu szczęśliwa żona i mama. Jeśli masz pytania lub uwagi, napisz do mnie: aneta@bpbywalec.pl

3 komentarze

Skomentuj
  • Poroża to świetna ozdoba wnętrza, sam miałem w swoim pokoju kilka sztuk, jednak był to poniekąd spadek po moim tacie, który za młodu zbierał rogi, teraz gdy już nie mieszkam z rodzicami sprawiłem sobie do sypialni świetne poroże wykonane z drewna, jest bardzo designerskie – jak dla mnie robi o wiele większe wrażenie niż zwykłe poroże. Kupiłem je na stylovo.com, nawet cena jest ok jak na taką jakość produktu.

    • Szczerze powiedziawszy mnie takie ozdoby przytłaczają, ale jakieś zmyślne, drewniane arcydzieło faktycznie mogłoby ożywić wygląd mieszkania. Pozdrawiam 🙂

  • Myślistwo jako sport czy hobby nie przynosi ani chwały ani honoru, stąd nie wiem dlaczego postrzeganie jakichkolwiek części zwierzęcia jako trofeum (to zdobywa się w walce a nie siedząc, często po %, w ambonie czy krzakach i strzelając z dystansu do niczego nie świadomego zwierzęcia). Jeśli o czymkolwiek „trofeum” ma przypominać to chyba tylko o triumfie ludzkiej próżności nad zdrowym rozsądkiem i empatią. Odstrzeliwanie zwierzyny by zachować równowagę w ekosystemie rozumiem, choć każdy wie, że równowagę tę najbardziej zaburza człowiek właśnie.
    Ufff, ale sobie poużywałem w sieci pod ten koniec roku, aż miło;)
    Artykuł świetny, dobre ciekawostki.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *