Przyrodnicze wyprawy – grudzień

Skończyła się jesień i na długie dni zapanowała zima. Grudzień to miesiąc, w którym można zacząć dokarmiać ptaki (o tym kiedy zacząć i jak to robić przeczytacie we wpisie o dokarmianiu ptaków). W grudniu panują najkrótsze dni, których ukoronowanie świętujemy 21 grudnia, kiedy trwa najkrótszy dzień w roku – od 22 można odetchnąć z ulgą i każdego kolejnego dnia cieszyć się kilkoma dodatkowymi minutami światła dziennego. A co dzieje się w przyrodzie? Czy cała trwa w uśpieniu pod śnieżnym puchem?

ROŚLINY

Roślinnym symbolem grudnia jest niewątpliwie choinka – największą popularnością cieszy się świerk, ale w modzie są również różne odmiany jodły, a także sosna. Grudzień to dobry okres na zrywanie jemioły – nie tylko do świątecznego wystroju domu, ale również w celach leczniczych: ma właściwości moczopędne, obniżające ciśnienie tętnicze krwi, działa również uspokajająco. Od listopada na torfowiskach można zbierać żurawinę. W borach dno lasu obficie porasta chrobotek reniferowy.

 

PTAKI

Grudzień to wspaniały czas do podglądania drobnych gatunków ptaków, które pozostały w kraju na zimę. Robiąc im karmniki, wieszając słoninę, wysypując ziarno w zasięgu widoku z okna możemy zapewnić sobie zajęcie na długie godziny. Warto wyjść z domu nad stawy, jeziora i inne zbiorniki wodne, gdzie z pewnością będziemy mogli podziwiać łabędzie i różne gatunki kaczek, które warto wspomóc w tym trudnym okresie, dokarmiając je.
Ewenementem jest samica krzyżodzioba świerkowego, która w tych niesprzyjających warunkach znosi jaja w gnieździe o kształcie koszyczka.

Źródło: "Rok z Lineą"

Źródło: „Rok z Lineą

 

SSAKI

Sarny, jelenie, lisy i zające ograniczają swą aktywność, niedźwiedzie, świstaki, borsuki, nietoperze i gryzonie pogrążyły się w śnie. Niedźwiedzie zasypiają w gawrach (rozpadlinach skalnych wyścielanych przez nie mchem i liśćmi), a samice podczas snu zimowego rodzą młode. Co u dzików? Dziki szaleją – zaczął się u nich okres rozrodu, czyli tzw. huczka. Większość aktywnych zimą ssaków przybrało zimową szatę: sierść stała się jaśniejsza, aby łatwiej było zlać się z otoczeniem. Na polach i skrajach lasów możemy dostrzec zające i sarny. A dla wszystkich spragnionych widoku ssaków pocieszenie – okres świąteczny obfituje w żywe szopki, w których można zobaczyć nie tylko osiołki, ale wszelakiego rodzaju rogaciznę, koniki, kucyki, a nawet wielbłądy.
W lasach myśliwi kontynuują polowania, ale też rozpoczynają dokarmianie zwierząt w wyznaczonych do tego miejscach. Z racji na krótkie, ciemne dni w lasach grasują również kłusownicy, jest to więc niezbyt szczęśliwy okres na wypuszczanie się do lasu. A jest co w lesie robić, pod warunkiem oczywiście, że spadł śnieg: można zabawić się w trapera, wielkiego łowcę i odkrywać tropy zwierząt.

A oto jak nasi pradziadowie wróżyli w listopadzie:

  • Gdy na początku grudnia pogoda stała, zima będzie długo biała
  • Gdy w Barbarę (04.12) pada – zima ostra się zapowiada
  • Barbara po wodzie, święta po lodzie. Barbara po lodzie, święta po wodzie
  • Piaty grudnia stycznia czyni znak, szósty grudzień luty przepowiada, siódmy grudzień o marcu gada
  • Jeśli w grudniu często dmucha, to w marcu i kwietniu plucha
  • Święty Ambroży (07.12) zimy przysporzy
  • Po suchym grudniu sucha wiosna bywa i pogoda we żniwa
  • Grudzień z grzmotami, rok z wiatrami
  • Święta Łucja (13.12) głosi, jaką pogodę styczeń przynosi
  • Od Łucji do Wigilii licz dwanaście dni, a w jakim to sobie toku, słonko we dnie, w nocy gwiazdy, światłem tuż po sobie lśni, takim będzie miesiąc każdy, w nadchodzącym tobie roku
  • Jak w zimie piecze, to w lecie ciecze
  • Na świętego Dominika (20.12) wszędzie śpiew ptactwa zanika
  • Gdy Makary (20.12) pogodny, cały styczeń chłodny
  • Ile słońca na Makarego, tyle ciepła wrześniowego
  • Jaka pogoda Tomaszowa (21.12), take będzie i majowa
  • Na Tomasza najdłuższa noc nasza
  • Gdy w Narodzenie (24.12) pogodnie, będzie tak cztery tygodnie
  • Adam i Ewa (24.12) pokazują, jaki styczeń i luty po nich następują
  • Na Pasterkę po wodzie, Alleluja po lodzie
  • Jaka pogoda w Szczepana (26.12) panuje, taka na luty nam się szykuje
  • Jak przymrozi na Szczepana, będzie wiosna od Damiana (27.12)
  • Jak Jan Apostoł (27.12) ośnieżony, św. Józef (19.03) już zielony
  • Gdy w Ewangelistę chmury, będą plonów góry
  • Dzień Sylwestrowy pokaże czas lipcowy.

O autorze

Aneta Bywalec
Aneta Bywalec

Z zamiłowania przyrodnik, w życiu szczęśliwa żona i mama. Jeśli masz pytania lub uwagi, napisz do mnie: aneta@bpbywalec.pl

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *