Przyrodnicze wyprawy – styczeń

Styczeń – najzimniejszy miesiąc w roku. Wokół powinna zalegać pokrywa śnieżna. Tymczasem owszem, mróz dopisuje, ale co z tym śniegiem? Jak polska przyroda ma funkcjonować bez pokrywy śnieżnej, która ochrania przed mrozem i przed drapieżnikami?

ROŚLINY

Drzewa pozbawione listowia i bez czap śniegu sprawiają przykre wrażenie. Na szczęście oczy można nacieszyć intensywną zielenią drzew iglastych. Kolory czerwieni i pomarańczu dostrzec można na krzewach, z których korzystają ptaki: rokitnika, berberysu, kaliny, dzikiej róży, czy głogu.

Dzika róża

Dzika róża

 

PTAKI

Wokół akwenów gromadzi się ptactwo, które nie odleciało do ciepłych krajów: głównie kaczki, łyski i łabędzie. Obok kaczek krzyżówek w okresie zimowym można spotkać przybywające z północny kaczki uhla, lodówki i markaczki. W tym ciężkim okresie warto pomyśleć o dokarmianiu, ale dokarmiać należy regularnie i wartościowym pokarmem. Warto również zadbać o drobne gatunki ptaków (sikory, wróble, gile, kosy, mazurki, trznadle, dzwońce, kowalik, czasem nawet dzięcioły) i przy okazji cieszyć oczy ich widokiem, robiąc różnego rodzaju karmniki. Więcej o dokarmianiu ptaków w osobnym wpisie.

Dzięcioł duży

Dzięcioł duży

 

W czasie wędrówek po lesie możemy dostrzec myszołowy, a jeśli będziemy mieć szczęście to może dostrzeżemy orły. Na wsi i peryferiach miast w poszukiwaniu wróbli krążą krogulce . Nad rzekami przy dużym szczęściu spotkać można egzotycznie kolorowego zimorodka i nurkującego pluszcza. Nocą w lasach słychać naszą największą sowę – puhacza.

SSAKI

15 stycznia kończy się sezon polowań zbiorowych, od tego dnia wiele gatunków zostaje objętych okresem ochronnym. W lasach prowadzi się dokarmianie zwierząt. Lizawki to bryły soli czasem zmieszanej z gliną, z której korzysta gruba zwierzyna  (jeleniowate, dziki, wilki, rysie). Paśniki to rodzaj krytego dachem żłobu, do którego umieszcza się siano dla saren i jeleni lub ziarno dla ptactwa. Są to strategicznie dobre miejsca do obserwowania zwierzyny, należy jednak to robić w odpowiedniej odległości, aby nie niepokoić zwierząt. W przypadku pokrywy śnieżnej można zabawić się w naukę tropienia po śladach. Literatura dostarcza przewodniki po tropach zwierząt, można też posiłkować się prostymi tablicami dostępnymi w internecie.

tropy
W styczniu rozpoczyna się ruja u wilków i rysiów. W wilczej watasze ustalana jest hierarchia. Niedźwiedzice rodzą młode, które pierwsze miesiące życia spędzą w gawrze. W parkach i przydomowych zadrzewieniach możemy obserwować wiewiórki. Na polach dostrzec możemy zające.

A oto jak nasi pradziadowie wróżyli w styczniu:

  • Gdy Makary (02.01) pogodny, cały styczeń chłodny
  • Gdy w Eugeniego (04.01) lód albo woda taka i lipcowa pokaże się pogoda
  • Gdy styczeń burzliwy z śniegami lato burzliwe z deszczami
  • Gdy Trzech Króli (06.01) mrozem trzyma będzie jeszcze długa zima
  • Na Trzech Króli słońce świecie wiosna do nas pędem leci
  • Po styczniu jasnym i białym będą w lato upały
  • Gdy słońce przygrzewa na Jana Dobrego (10.01) spodziewać się można lata pogodnego
  • Kiedy w styczniu rosną trawy lipiec dla nas niełaskawy
  • Przyjdzie Święta Weronika (13.01) zniesie jajka kaczka dzika
  • Kiedy w styczniu śpiewają to im w maju dzioby zamarzają
  • Jaka pogoda w Świętego Marcela (16.01) będzie pogodna Wielka Niedziela
  • Jak styczeń zachlapany to lipiec zapłakany
  • Gdy na Małgorzaty (18.01) mróz, jeszcze długo nie pojedzie wóz
  • Gdy na Wincentego (22.01) i nawrócenie Pawła (25.01) pogoda świeci spodziewajcie się dobrego lata dzieci
  • W styczniu łów łatwy na kuropatwy
  • Na Świętego Tymoteusza (24.01) trzeba ci czapki nie kapelusza
  • Kiedy styczeń najostrzejszy tedy roczek najpłodniejszy
  • Na Świętego Karola  (28.01) wyjrzy spod śniegu rola
  • Urodzaje da rola gdy deszcz leje w Karola
  • Na Świętego Franciszka (29.01) przylatuje pliszka
  • Św. Marcin (30.01) lody gładzi, gdy ich nie ma to je sadzi.

O autorze

Aneta Bywalec
Aneta Bywalec

Z zamiłowania przyrodnik, w życiu szczęśliwa żona i mama. Jeśli masz pytania lub uwagi, napisz do mnie: aneta@bpbywalec.pl

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *