Skąd ślimaki biorą muszle?

Za nami kolejna w tym roku burza i jak grzyby po deszczu pojawiły się ślimaki. A tak właściwie, czy zastanawialiście się kiedyś skąd ślimaki biorą muszle? Albo dlaczego niektóre ślimaki mają muszle, a inne nie?

Zacznijmy od wytłumaczenia tego co to jest muszla i po co ona ślimakom. Każdy kto choć raz stanął na ślimaka nagiego (bez muszli zewnętrznej), wie, że jest on dość miękki – nazwa systematyczna „mięczaki” nie wzięła się znikąd. Wbrew obiegowej opinii muszla nie stanowi „domu” ślimaka, ale stanowi szkielet okrywający narządy wewnętrzne. Z tego wynika też, że WSZYSTKIE ślimaki posiadają muszlę. Jednak u niektórych jest to wytwór zewnętrzny, a u innych wewnętrzny.

Ślimaki nie znajdują muszli tak jak raki pustelniki, ale wykluwają się z jaj już z zaczątkiem muszli, tzw. muszlą embrionalną. Aby muszla się rozrosła konieczny jest wapń – młodziutkie ślimaki zjadają resztki jaj z których się wykluły, a czasem też jaja z pechowym rodzeństwem, które jeszcze się nie wykluło.

U naszych gatunków ślimaków występują muszle skręcone spiralnie wokół osi, stożkowo wzniesione (u błotniarek) lub zagłębione w tkankach (rodzina pomrowcowatych). Muszla składa się z wapienia i do ciała ślimaka przytwierdzona jest za pomocą mięśnia lub pary mięśni. Muszla rośnie wraz ze ślimakiem – jej przyrost wywołują specjalne gruczoły na powierzchni i na brzegu płaszcza (gruby płat mięśni otaczający wór trzewiowy mięczaka) i narastają odwrotnie do kremu wyciskanego z tubki: brzegi płaszcza odsuwają się od siebie, odkładając coraz to nowe warstwy substancji budujących muszlę. A więc czubek muszli jest zawsze najmniejszy i najstarszy.

skad-slimaki-biora-muszle Skąd ślimaki biorą muszle?

Ale dlaczego niektóre ślimaki mają muszle, a inne ich nie mają? Część naukowców twierdzi, że ślimaki wyewoluowały bez zewnętrznej muszli, która nawiasem mówiąc mocno je spowalnia i wymaga dostępności wapnia w środowisku (stąd winniczki lubują się w rejonach typu Jura Krakowsko – Częstochowska). To czy dany gatunek posiada zewnętrzną muszlę, czy wewnętrzną zależeć więc będzie od zamieszkiwanego środowiska i strategii obronnych przed drapieżnikami.

Jeśli chcecie znaleźć ślimaki, to po pierwsze powinniście wybierać deszczowe dni, a po drugie unikać miejsc, gdzie występuje gleba kwaśna lub torfowa, bo brakuje tam niezbędnego ślimakom wapnia.

Muszla stanowi również podstawę do oznaczania gatunków. Pierwszą cechą na którą należy zwrócić uwagę jest kolor muszli. Ignorujemy wszelkie paski i dzielimy muszle na żółte, różowe i brązowe. Drugą cechą stosowaną w identyfikacji jest paskowanie – ważna jest liczba i położenie pasków. Brzmi prosto, ale są to bardzo ogólne wytyczne, w rzeczywistości już przy selekcji kolorystycznej pojawiają się liczne niuanse.

skad-slimaki-biora-muszle Skąd ślimaki biorą muszle?

O autorze

Aneta Bywalec
Aneta Bywalec

Z zamiłowania przyrodnik, w życiu szczęśliwa żona i mama. Jeśli masz pytania lub uwagi, napisz do mnie: aneta@bpbywalec.pl

Jeden komentarz

Skomentuj

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *