Płoną płuca Ziemi

W lipcu świat nieśmiało obiegła wiadomość, że płoną wielkie powierzchnie lasów na Syberii. W sierpniu spadła na nas niczym grom z jasnego nieba informacja, że płoną płuca Ziemi, czyli puszcza Amazońska, a żeby tego było mało, to również Afryka płonie. Pożary lasów są zjawiskiem naturalnym i jak najbardziej pożądanym, ale do pewnego stopnia. Skala obecnych pożarów jest zatrważająca i bynajmniej nie jest to zjawisko naturalne, ale w dużej mierze wywołane przez grabieżczą działalność człowieka. Jakie skutki niosą ze sobą pożary lasów tropikalnych, zwanych płucami ziemi?

Ekologia pożarów

Istnieją rośliny, których cykl rozwojowy uzależniony jest od pożarów – rośliny takie zwane są pirofitami.

Pirofity to rośliny przystosowane do oddziaływania ognia. Ogień stymuluje ich wzrost, kiełkowanie lub rozmnażanie.

Pożary są kluczowe dla formacji w rejonie basenu Morza Śródziemnego, a także w lasach iglastych, zwłaszcza w tajdze. Umożliwiają naturalne odnawianie struktury lasu. Od wielu lat funkcjonuje tzw. polityka let it burn, czyli polityka ograniczonego zwalczania pożarów w przypadku zbiorowisk pirofilnych. Najbardziej znanym przykładem stosowania polityki let it burn jest Park Narodowy Yellowstone.

Antropocentryczne źródła pożarów

Każdy Polak wie, że o pożar lasów nie trudno. Wystarczy wyrzucony niedopałek papierosów w okresie suszy i niekorzystny wiatr, aby doszło do tragedii. Jednak w przypadku wilgotnych lasów Ameryki Południowej, aby wywołać pożar, trzeba się postarać trochę bardziej, nawet w okresie pory suchej. A chętnych do podpaleń niestety nie brakuje.
Zamiast zieleni drzew, lokalni rolnicy wolą zieleń dolarów. Wypalają połacie lasu, aby powiększyć swoje uprawy, czy pozyskać teren pod plantacje. Jeszcze inni potrzebują ziemi pod hodowle. A żeby tego było mało las jest też wycinany pod rozrastające się osiedla miejskie. Z tym, że taniej jest wypalić niż pozyskać ciężki sprzęt i męczyć się z wycinką i wywozem drzew.

Pożar płuc Ziemi

Puszcza Amazońska nazywana jest płucami Ziemi i chociaż nie jest to prawda, bo o wiele więcej tlenu produkują oceany, to jest to niebywale ważny dla świata ekosystem. Jest to największa i najbogatsza apteka świata o niewyczerpanym i nieodkrytym w pełni zasobie, a także dom dla ogromnej ilości gatunków kręgowców i bezkręgowców oraz rdzennej ludności Ameryki Południowej.

plona-pluca-ziemi-mapa Płoną płuca Ziemi
http://fires.globalforestwatch.org/

Niestety przez zachłanność człowieka zachodu ten wielki skarb stoi na krawędzi zagłady. Pożar wciąż się rozprzestrzenia, a brakuje zarówno środków jak i ludzi do walki z tak ogromnym pożarem.

W 2019 r. liczba pożarów lasów deszczowych w Amazonii wzrosła o 84 proc. w porównaniu z takim samym okresem roku ubiegłego.

Brazylijski Narodowy Instytut Badań Kosmicznych

Nawet jeśli uda się zapanować nad ogniem, to straty mogą być nieodwracalne. Nie tylko chodzi tu o stracone siedliska, ale także o to, że las sam się już nie odrodzi. W puszczy proces dekompozycji jest tak szybki, że w ciągu jednego okresu wegetacyjnego wszystkie nasiona i owoce, których nie zjadły zwierzęta są przerabiane na materię organiczną. Gleby są bardzo jałowe, a wraz z pożarem giną ważne symbionty glebowe, znikają zwierzęta zapylające i rozsiewające nasiona.

plona-pluca-ziemi-mapa Płoną płuca Ziemi
www.canva.com
Ogólnoświatowe skutki pożarów

Nie czarujmy się, ekologia i środowisko nie stoi na piedestale we współczesnym świecie. Już w połowie roku zaczynamy żyć na ekologicznym kredycie, co znaczy, że wykorzystaliśmy zasoby, które powinny ludzkości wystarczyć przez rok. Giną niezliczone gatunki, powietrze ma coraz gorszą jakość, problem wody pitnej dotyka coraz większych obszarów świata, ziemia się wyjaławia, problem susz powoduje problem ze zbiorami i zwiększone ceny zbóż i żywności.

Szacuje się, że w całej Amazonii występuje około 10% wszystkich gatunków zwierząt i roślin, a co roku odkrywane są wciąż nowe gatunki. Wraz z pożarami mogą zniknąć zagrożone wyginięciem gatunki m.in. jaguar, kajman, leniwiec, kilka gatunków małpiatek oraz barwnych papug.

plona-pluca-ziemi-mapa Płoną płuca Ziemi

I w takim momencie pojawia się informacja, że płoną płuca Ziemi. Czy naprawdę zbliża się armagedon? Czy to już ostatnia szansa, żeby ludzkość zwróciła z drogi kapitalizmu i globalizmu i zaczęła walczyć o przyszłość swych dzieci?
Wiadomo skutki dla tych, którzy żyją w obszarze zajętym przez pożary są druzgocące. Ale czy pożar lasów na drugim końcu świata może dotknąć mnie, czy Ciebie? Odpowiedź jest niestety twierdząca.

Oprócz produkcji tlenu lasy ochładzają też atmosferę, są więc kluczowym elementem naturalnej ochrony globu przed ociepleniem klimatu. Ogromne połacie lasu wiążą węgiel spowalniając ocieplenie klimatu. Wraz z pożarami do atmosfery dostają się miliony ton CO2, co może mieć bardzo niekorzystny efekt długofalowy.

Obliczono, że w wyniku pożarów na Syberii do atmosfery dostało się ponad 166 milionów ton CO2, czyli mniej więcej tyle, ile 36 milionów samochodów wyemitowałoby w ciągu całego roku.

Innym problemem są pyły i sadza, które wędrując z wiatrem docierają do osiedli miejskich, stwarzając zagrożenie dla zdrowia oraz zwiększając absorpcję promieniowania słonecznego.

Co możemy zrobić?

Już organizowane są zbiórki pieniędzy i poszukiwani są ochotnicy do walki z pożarem. Ale coś co każdy z nas może zrobić tu i teraz to zmiana sposobu życia. Świadomy konsumpcjonizm wydaje się być kluczem do powstrzymania grabieżczego wykorzystywania zasobów tego świata. Warto poczytać, dlaczego olej palmowy jest niekorzystny dla środowiska i wyklęty przez „zielonych”, dlaczego warto zwracać uwagę skąd pochodzi nasze awokado i dlaczego korzystanie z towarów z oznaczeniem Fair Trade powinno wejść nam w krew.

plona-pluca-ziemi-mapa Płoną płuca Ziemi

Ograniczenie lub rezygnacja ze spożycia mięsa – pod hodowlę mięsa wycinane i wypalane są ogromne połacie puszczy Amazońskiej, tereny z żyzną ziemią wykorzystywane są nie do karmienia ludzi, ale do produkcji żywności dla zwierząt hodowlanych.

Wypas bydła odpowiada za 80 proc. trwającego wylesiania lasów deszczowych Amazonii.

Co więcej miliony ton wody zdatnej do picia przeznaczona jest rok rocznie nie dla ludzi, którzy pozbawieni są dostępu do wody pitnej, ale właśnie do hodowli i produkcji mięsa i produktów odzwierzęcych.


Więcej artykułów o tematyce ekologicznej znajdziesz w sekcji PORADNIK klikając w poniższą ikonkę.

plona-pluca-ziemi-mapa Płoną płuca Ziemi

Zdjęcie tytułowe pochodzi z serwisu www.canva.com

O autorze

Aneta Bywalec
Aneta Bywalec

Z wykształcenia biolog, z zamiłowania przyrodnik, w życiu szczęśliwa żona i mama. Jeśli masz pytania lub uwagi, napisz do mnie: [email protected]

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *