Te nieznośne kleszcze

Gdy nadchodzi lato, wszyscy z niecierpliwością wyczekują wypadów w plener. Niestety radość psują małe pajęczaki wypijające naszą krew i przenoszące groźne choroby. Te nieznośne kleszcze czatują na nas i inne ciepłokrwiste kręgowce w wysokich trawach, ale można je złapać na zwykłym trawniku, a nawet przechodząc pod drzewami. Tymczasem oprócz tego, że kleszcze wypijają naszą krew i przenoszą groźne choroby, mało co wiemy na temat ich cyklu życiowego.

Systematyka

Kleszcze należą do pajęczaków, ale mało kto wie, że zalicza się je do podgromady roztoczy. Polska nazwa „roztocza” znaczy tyle co „te co roztaczają„, czyli dokonują rozkładu. Jednak obok roztoczy zajmujących się procesami glebotwórczymi, istnieją drapieżne roztocza oraz pasożyty roślin i zwierząt. I właśnie do tej ostatniej grupy zaliczają się kleszcze.

Sposób żerowania

Kleszcze czekają na swoją ofiarę głównie na wysokich trawach, ale też na krzewach i liściach drzew. Kleszcze wspinają się na źdźbła traw i rozpościerają do góry odnóża, w geście „chcę Cię przytulić”. Na końcach odnóży mają bardzo czułe receptory ciepła i dwutlenku węgla (tzw. narządy Hellera) produkowanego przez wszystkie kręgowce, dzięki czemu przechwytują sygnały potencjalnie nadchodzącego żywiciela. Gdy żywiciel przechodzi w zasięgu odnóży, kleszcz mocno przywiera do skóry, czy sierści ofiary i powoli wędruje w miejsce, w którym postanowi się wgryźć.

Rozmnażanie

Samice stają się gotowe do rozrodu dopiero wtedy, gdy opiją się krwią. Partnera znajdują więc najczęściej na wspólnym żywicielu. Samiec wspina się na opitą samicę i nogogłaszczkami ładuje porcje spermy do otworu płciowego samicy. Po kilku dniach samica składa jaja, z których wylęga się kilkaset małych, gotowych do żerowania kleszczy.

kleszcze-opity Te nieznośne kleszcze

Nie tylko ludzie

Ludzie słusznie obawiają się kleszczy, ponieważ oprócz tego, że wypijają naszą krew, są żywicielami niebezpiecznych dla nas bakterii. Jedne z nich przenoszą boleriozę, inne odkleszczowe zapalenie mózgu. Chorób odkleszczowych jest niestety znacznie więcej.
Jednak kleszcze są nieznośne nie tylko dla ludzi. Kleszcze z gatunku Ixodes ricinus, czyli kleszcz pospolity (pastwiskowy) są żywicielami pierwotniaka Babesia canis. Pierwotniak ten powoduje ostrą anemię u psów, u człowieka natomiast rzadko wywołuje objawy chorobowe. Dlatego tak ważne jest zabezpieczanie naszych czworonogów przed kleszczami i sprawdzanie ich sierści po spacerach.

kleszcze-opity Te nieznośne kleszcze

Naturalne środki odstraszające kleszcze

Niestety kleszcza możemy złapać nawet w mieście, więc podstawową sprawą jest codzienne oglądanie ciała. Tak naprawdę nie ma jednej niezawodnej metody odstraszającej kleszcze, ale jest kilka metod których warto spróbować. Najważniejszą sprawą jest oczywiście właściwy ubiór, ale zasada ta tyczy się jedynie planowanych wyjść w plener, a nie np. pikniku w miejskim parku. A więc długie spodnie i najlepiej wysokie buty, albo stuptupy.
Oprócz tego możemy spróbować domowej roboty repelenty. Roślinami których kleszcze bardzo nie lubią są przede wszystkim wrotycz zwyczajny, bylica, piołun, ruta zwyczajna, mięta pieprzowa oraz niezawodna lawenda.
Można również wypróbować jeden z olejków eterycznych: lawendowy, cytrynowy, miętowy, z drzewa herbacianego, czy mięty pieprzowej.
Jednak największym hitem ostatnich lat są urządzenia emitujące impulsy ultradźwiękowe, które blokują narządy Hellera kleszczy.


Wszystkie zdjęcia pochodzą z darmowego banku zdjęć Pixabay.


Jeśli chcesz poznać więcej ciekawostek z życia zwierząt, to kliknij w poniższą grafikę.

kleszcze-opity Te nieznośne kleszcze


O autorze

Aneta Bywalec
Aneta Bywalec

Z wykształcenia biolog, z zamiłowania przyrodnik, w życiu szczęśliwa żona i mama. Jeśli masz pytania lub uwagi, napisz do mnie: [email protected]

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *