Jeśli miałabym wskazać jaka książka spośród przeczytanych w 2018 roku zrobiła na mnie największe wrażenie, to zdecydowanie był to „Krzyk Czarnobyla” Swietłany Aleksijewicz. I chociaż przeczytałam ją już rok temu, to długo nie mogłam o niej zapomnieć, ale trudno było mi o niej cokolwiek napisać.
Wszyscy kojarzą Czarnobyl z awarią reaktora, wielką katastrofą ekologiczną i masowym przesiedleniem ludzi. Tymczasem dla około 2 milionów mieszkańców Białorusi Czarnobyl to nie historia, lecz ponura rzeczywistość. Wiele osób wyobraża sobie radioaktywnego grzyba, wszyscy znamy zdjęcia opuszczonych szkół i szpitali z psychodelicznymi laleczkami i bujną roślinnością, która przejęła miasteczko Prypeć. Niektórzy może szukają w internecie zdjęć dwugłowych psów i kotów, czy innych wynaturzeń, które mogło wywołać promieniowanie.
Ale kto z nas tak naprawdę wie co się stało 26 kwietnia 1986 roku i jakie tragiczne skutki dalekosiężne miało to wydarzenie? Być może serial „Czarnobyl” wstrząsnął Twoim postrzeganiem tego wydarzenia. Tym co mnie wstrząsnęło była właśnie książka „Krzyk Czarnobyla”.
W skrócie
- 📖 Najbardziej poruszająca książka przeczytana przez autorkę w 2018 roku
- 🎙️ Zbiór autentycznych wspomnień ludzi bezpośrednio dotkniętych katastrofą w Czarnobylu
- 🏛️ Pokazuje, jak kult władzy i socjalistyczny system doprowadziły do tragedii, której można było uniknąć
- 🐺 Strefa wykluczenia stała się dziś nieoczekiwanym rezerwatem przyrody, m.in. dla wilków

Konsekwencje tej tragedii mogły mieć mniejszy zasięg, gdyby podjęto odpowiednie kroki i nie podjęto szeregu zgubnych w skutkach decyzji. Ale żeby zrozumieć dlaczego doszło do tragedii, która była do uniknięcia, trzeba pamiętać, że awaria miała miejsce w 1986 roku, kiedy Ukraina i Białoruś były krajami socjalistycznymi, w których partia i kult bohatera narodowego kierowały losami narodu.
Swietłana Aleksijewicz szczególnie zwraca w swojej książce uwagę właśnie na postawę władz, na poszczególne osoby, które miały jakikolwiek wpływ na wydarzenia związane z katastrofą i niejako oskarża o wszystko socjalizm i pielęgnowane przez ten system postawy ludzkie. Wiele osób wiedziało co powinni zrobić, ale ważniejsze było zrobienie tego, czego oczekuje od nich partia. Wiele osób poświęciło zdrowie i życie, bo partia ich o to poprosiła. Dla milionów obywateli krajów socjalistycznych ważniejsze było stanięcie na piedestale i zostanie okrzykniętym bohaterem narodowym, niezależnie od tego z czym się to wiązało.
Książka szokuje, książka wzrusza, książka zmusza do refleksji. I z pewnością nie da się po niej zostać obojętnym. Jest to zapis zebranych przez autorkę wspomnień osób, które miały bezpośredni kontakt z tragedią. A więc przeczytasz jak wyglądało życie w Prypeci przed wybuchem, dowiesz się jak przebiegł wybuch, co się stało z mieszkańcami po wybuchu, jak wyglądała praca likwidatorów, jak mieszkańcy zareagowali na konieczność przesiedlenia, co działo się na szczeblach administracji państwowej, jakie skutki zdrowotne i społeczne były konsekwencją wybuchu.

Mnie w tej książce najbardziej zszokowało to, że ludność Białorusi jest stygmatyzowana tą katastrofą i do dzisiaj wiele osób boryka się z chorobami popromiennymi. Tysiące osób straciło domy, bliskie osoby, własne zdrowie. A nam w szkole mówili, że dzieci po katastrofie przyjmowały jod. Ot najważniejsza informacja o całym zdarzeniu.
Sięgnęłam po tę książkę, bo sądziłam, że główna tematyka będzie skierowana na skutki ekologiczne całej katastrofy. Hasło Czarnobyl kojarzyło mi się właśnie z katastrofą ekologiczną i jodem podawanym małym dzieciom tuż po katastrofie. Cóż za ignorancja! Jednak pocieszające z całej historii jest właśnie to, że nawet po takiej wielkiej katastrofie przyroda potrafi się odnowić i przejąć z powrotem to, co zabrał jej człowiek.
Strefa wykluczenia to obecnie swoisty rezerwat przyrody, do którego wciąż ściągają liczne gatunki zwierząt, w tym m.in. wilk, dla których to miejsce jest prawdziwym azylem.
Z książki powinno się wynieść ważną lekcję na przyszłość: nie własna chwała, nie podporządkowanie przepisom, ale dobro ludzkie powinno brać górę przy podejmowaniu istotnych decyzji.
„Krzyk Czarnobyla” – najczęściej zadawane pytania
O czym jest „Krzyk Czarnobyla” Swietłany Aleksijewicz?
To zbiór wspomnień osób, które miały bezpośredni kontakt z katastrofą w Czarnobylu – opisuje życie w Prypeci przed wybuchem, sam wybuch, pracę likwidatorów, przesiedlenia oraz skutki zdrowotne i społeczne tragedii.
Dlaczego doszło do katastrofy w Czarnobylu?
Katastrofa miała miejsce w 1986 roku, gdy Ukraina i Białoruś były krajami socjalistycznymi, gdzie partia i kult bohatera narodowego kierowały decyzjami ważniejszymi niż dobro ludzi – wielu wiedziało co należy zrobić, ale robiło to, czego oczekiwała partia.
Ile osób do dziś odczuwa skutki katastrofy?
Około 2 milionów mieszkańców Białorusi wciąż żyje z konsekwencjami katastrofy, a wiele osób do dziś boryka się z chorobami popromiennymi.
Co dzieje się dziś w Strefie Wykluczenia wokół Czarnobyla?
Paradoksalnie stała się swoistym rezerwatem przyrody, do którego ściągają liczne gatunki zwierząt, w tym wilki, dla których miejsce to jest prawdziwym azylem.
Jaką lekcję można wynieść z tej książki?
Że przy podejmowaniu ważnych decyzji górę powinno brać dobro ludzkie, a nie własna chwała czy ślepe podporządkowanie się przepisom.






Dodaj komentarz