Lipa (Tilia) – ulubione drzewo pszczół
Mało kto zdaje sobie sprawę, że nazwa miesiąca lipiec pochodzi od nazwy kwitnących w tym okresie drzew – lip, chociaż często bywa tak, że lipy zakwitają już w połowie czerwca. W wielu krajach lipa uznawana jest za narodową roślinę, a nazwy licznych miejscowości dowodzą silnego przywiązania do tego gatunku: Święta Lipa, Świętolipie, Święte Lipy czy Święta Lipka, która jeszcze długo po przyjęciu chrześcijaństwa słynęła jako przybytek pogańskich bogów. Dawni Słowianie wierzyli bowiem, że lipa chroni przed piorunami, a dotknięcie jej pnia uzdrawia.
W skrócie:
- 🗓️ Nazwa miesiąca „lipiec” pochodzi od kwitnących wtedy lip
- ⚡ Dawni Słowianie wierzyli, że lipa chroni przed piorunami, a dotyk jej pnia uzdrawia
- 🐝 To ulubione drzewo pszczół – w okresie kwitnienia aż buczy od ich obecności
- 🌳 Należy do najbardziej długowiecznych drzew strefy umiarkowanej – dożywa nawet 1000 lat
- 🍯 Miód lipowy i herbata z kwiatostanów mają właściwości lecznicze
Jak rozpoznać lipę?
Jeśli będziecie w lipcu przechodzić pod drzewami pełnymi kwiecia, z których dobiega intensywne buczenie pszczół, możecie być pewni, że przechodzicie właśnie pod lipami. Drzewo lipy ma okazałą koronę dającą intensywne ocienienie, sercowate liście i drobne orzeszki, zebrane po kilka sztuk na jednym korzonku. Właściciele samochodów unikają towarzystwa lip w okresie ich kwitnienia, ze względu na spadź zanieczyszczającą lakier.
W Polsce dziko rosną lipa drobnolistna Tilia cordata oraz lipa szerokolistna Tilia platyphyllos, ponadto kilka gatunków lip jest u nas uprawianych. Lipy są jednymi z najbardziej długowiecznych drzew w naszej strefie umiarkowanej – osiągają wiek nawet 1000 lat. Są bardzo charakterystyczne dla krajobrazu wsi.
Naszym „zagłębiem lipowym” jest miejscowość Cielętniki oraz Siemkowice – najbardziej okazałe drzewa mają w obwodzie 922 cm i 716 cm.
Zastosowanie lipy
Drzewa te mają wiele cennych właściwości. Wykorzystywane są od wieków w ziołolecznictwie i do produkcji miodów, ich drewno cenione jest jako surowiec snycerski i tokarski, a same drzewa pełnią też funkcję ozdobną – są częste w parkach, jako drzewa alejowe i przy kościołach.
- Kwiatostany stosowane są do robienia herbat o właściwościach napotnych, moczopędnych, przeciwskurczowych, uspokajających i obniżających gorączkę (dawniej używano również kory i liści). Zawierają ponad 20 flawonoidów, pektyny, olejki eteryczne, sole mineralne, witaminy C i PP oraz wiele innych cennych składników.
- Drewno lip jest lekkie, miękkie i beztwardzielowe – często stosuje się je w produkcji instrumentów muzycznych.
- Miód lipowy ma właściwości lecznicze przy dolegliwościach górnych dróg oddechowych i typowych przeziębieniach. Substancje zawarte w kwiatach lipy działają wykrztuśnie.
Lipa – najczęściej zadawane pytania
Skąd wzięła się nazwa miesiąca lipiec?
Od nazwy kwitnących w tym okresie lip, choć same drzewa często zakwitają już w połowie czerwca.
Ile lat może żyć lipa?
Lipy należą do najbardziej długowiecznych drzew strefy umiarkowanej – dożywają nawet 1000 lat.
Dlaczego lipę nazywa się drzewem pszczół?
Bo w okresie kwitnienia jej korona aż buczy od pszczół zbierających nektar – to jedno z najbardziej miododajnych drzew.
Jakie właściwości lecznicze ma lipa?
Kwiatostany stosuje się na herbaty o działaniu napotnym, moczopędnym, przeciwskurczowym i obniżającym gorączkę, a miód lipowy pomaga przy przeziębieniach i dolegliwościach górnych dróg oddechowych.
Gdzie w Polsce rosną najokazalsze lipy?
W miejscowościach Cielętniki i Siemkowice – tamtejsze najbardziej okazałe drzewa mają w obwodzie odpowiednio 922 cm i 716 cm.
Poznaj więcej wpisów z kategorii „Ciekawostki o roślinach”
Witam,
obecnie na rynku jest dostępnych wiele odmian lip. Zastanawiam się, jak w polskich warunkach rośnie np. lipa żółknącą Glenleven. I jak lipy znoszą sąsiedztwo innych gatunków – np. daglezji czy sosen.
pozdrawiam
edyta
To pytanie warto zadać w dobrym centrum ogrodniczym, a jeszcze lepiej znaleźć dobrego dendrologa. Szukałam w literaturze obcojęzycznej, ale niestety nie znalazłam odpowiedzi na Twoje pytanie 🙁