Czym różni się zając od królika?
Zając i królik – dwa zajęczaki niezwykle do siebie podobne. Nazewnictwo jest często używane zamiennie, bez względu na to, jaki to gatunek, bo tak naprawdę niewielu z nas wie, jak te dwa gatunki odróżnić od siebie. I tak jak większość z nas skojarzy króliki z zajęczakami w klatkach, a zające z tymi dzikusami hasającymi po polach, to patrząc na morze zdjęć w internecie, pojawia się pytanie: czym różni się zając od królika?
Zdjęcie w grafice tytułowej pochodzi z serwisu Canva.
W skrócie:
- 🐇 Zając jest większy, ma dłuższe uszy i nogi, biega nawet 70 km/h
- 🕳️ Królik kopie nory i został udomowiony, zając nigdy
- ⚫ Końcówki uszu zająca szaraka są czarne, królika – brązowe
- 👶 Młode zające rodzą się owłosione, młode króliki – łyse i ślepe
Królik
W Polsce w stanie dzikim występują zarówno zające (zając szarak Lepus europaeus, a także zając bielak Lepus timidus, który jest jednak dość charakterystyczny, nawet w szacie letniej), jak i króliki (dziki królik europejski Oryctolagus cuniculus).
Królik europejski jest gatunkiem krytycznie zagrożonym i pomimo, że jest ich stosunkowo mało w naszym kraju, to jest gatunkiem łownym z okresem ochronnym. Króliki są bardzo płochliwe, dlatego trudniej jest je spotkać niż szaraki. Króliki występują głównie w Polsce południowo-zachodniej i środkowej. Zajmują podobne ekosystemy co zające. Przysmakiem królików jest sałata.
Króliki ozdobne, które trzymane są jako zwierzęta domowe, często uciekały, parząc się z dzikimi królikami i dając wiele kolorowych odmian, stąd czasami ciężko wskazać granicę pomiędzy dzikimi królikami a królikami domowymi.
Króliki są mniejsze od zajęcy, za wyjątkiem królików mięsnych, które osiągają nawet 10 kg masy ciała! Setki lat hodowli spowodowały powstanie ras z oklapniętymi uszami, ras mięsnych, królików futerkowych np. angorskich, i licznych odmian barwnych.
Króliki są uważane za jedne z największych szkodników ze względu na bardzo wysoką płodność – w Australii od wielu dziesięcioleci nieskutecznie walczy się z tymi słodkimi sierściuchami, które pustoszą tamtejszą florę i faunę.
Bardzo dobrze kopią w ziemi – żyją w norach, które same wykopują, a które mają złożoną budowę.
📖 A jeśli chcesz dowiedzieć się więcej o królikach, polecam książkę „Wodnikowe Wzgórze” Richarda Adamsa.
Zając
Zając szarak jest w Polsce gatunkiem powszechnym i dość licznym, ale z roku na rok liczebność populacji maleje. Powodem tego jest koszenie łąk, likwidacja miedz, w których odpoczywają i chronią się zające przed drapieżnikami, ale też szczepienia przeciw wściekliźnie u lisów (największy wróg zajęcy), a także coroczne polowania.
W przeciwieństwie do królików zające ciężko znoszą niewolę, dlatego nigdy nie zostały udomowione.
Zające mają rewelacyjny słuch i świetny wzrok – ich oczy rozmieszczone są po bokach głowy, co daje im prawie 360-stopniowy kąt widzenia. Wiele źródeł podaje, że zające śpią z otwartymi oczami, co jest nieprawdą. To przekonanie wzięło się stąd, że zające pozostają nieruchome, gdy się do nich zbliża – uciekają w ostatniej chwili, gdy są pewne, że zostały dostrzeżone. A ludziom wydaje się, że nie uciekają od razu, bo śpią z otwartymi oczami. Mają też dobry węch – nocą ustawiają się głową pod wiatr, żeby odpowiednio wcześniej wyczuć zagrożenie.
Jego przysmakiem jest koniczyna i mniszek lekarski, ale przepada też za liśćmi buraka. Zjada również korę drzew liściastych, zwłaszcza zimą. Nocują przeważnie pod gołym niebem, w osłoniętych kotlinkach – różnego rodzaju zagłębieniach terenu.
🐾 Coś, o czym muszę wspomnieć: małe zajączki. Matka po urodzeniu zostawia młode w trawie – każdego z osobna – i co jakiś czas wraca je karmić. Młode zajączki nie wydzielają żadnego zapachu, a więc bezpieczniej dla nich jest przebywać „z dala” od matki, która jednak cały czas je pilnuje. Dlatego jeśli znajdziesz młodego zajączka, to nie zabieraj go ze sobą!
Czym różni się zając od królika?
| Cecha | Zając | Królik |
|---|---|---|
| Wielkość | Większy | Mniejszy |
| Uszy i tylne nogi | Dłuższe | Krótsze |
| Końcówki uszu | Czarne (u szaraka) | Brązowe |
| Nory | Nie kopie nor | Kopie rozbudowane nory |
| Prędkość | Do 70 km/h, skoki do 4 m w dal i 2 m w górę, nagłe zwroty o 90° | Wolniejszy |
| Przednie łapy | Wyraźnie krótsze od tylnych | Bardziej proporcjonalne |
| Młode | Owłosione, przebywają w pewnej odległości od siebie na otwartej przestrzeni | Łyse i ślepe, głęboko w bezpiecznej norze |
Zając i królik – najczęściej zadawane pytania
Czy zając i królik to ten sam gatunek?
Nie – to dwa różne gatunki zajęczaków. Zając jest większy, ma dłuższe uszy i nogi, biega znacznie szybciej i nigdy nie został udomowiony, w przeciwieństwie do królika.
Który biega szybciej – zając czy królik?
Zając. Dorosły osobnik może biec z prędkością do 70 km/h, wykonując przy tym nagłe zwroty o 90 stopni, i skoczyć nawet 4 m w dal.
Dlaczego nie należy zabierać małego zajączka ze sobą?
Bo matka cały czas go pilnuje z ukrycia i regularnie wraca go nakarmić. Młode nie wydzielają zapachu, więc bezpieczniej jest im przebywać z dala od matki niż w jej bezpośrednim towarzystwie.
Czy zające śpią z otwartymi oczami?
To mit. Zające po prostu zamierają w bezruchu, gdy zbliża się zagrożenie, i uciekają dopiero w ostatniej chwili – stąd wrażenie, że wcale nie śpią.
Jak odróżnić młode zająca od młodego królika?
Młode zające rodzą się owłosione, widzące i od razu przebywają w otwartej przestrzeni. Młode króliki są łyse, ślepe i pozostają głęboko w bezpiecznej norze.
Poznaj pozostałe wpisy z cyklu „Przyrodnicze podobieństwa”
Jedna odpowiedź