Wąż kolorowy – koralowy?

W świecie zwierząt bywa tak, że gatunki zupełnie nieszkodliwe upodabniają się do gatunków zdolnych do obrony – jest to rodzaj obrony przed drapieżnikami zwany mimikrą batezjańską. Doskonałym przykładem tego rodzaju mimikry jest kolorowy wąż koralowy (model) i lancetogłów mleczny (mimik).

Grafiki pochodzą z serwisu Canva.

W skrócie:

  • ☠️ Wąż koralowy arlekin jest śmiertelnie jadowity, poluje nocą i unika ludzi
  • 🎭 Lancetogłów mleczny to niegroźny wąż, który upodabnia się do koralowego (mimikra batezjańska)
  • 🐄 Nazwa „wąż mleczny” to mit – nie ssą mleka krów, tylko polują na gryzonie w oborach
  • 🔴 Zapamiętaj: czerwony obok żółtego = uciekaj, czerwony obok czarnego = bezpiecznie

Wąż koralowy arlekin – śmiertelnie jadowity model

Piękny, kolorowy wąż wywodzący się z rodziny zdradnicowatych, koralówka arlekin Micrurus fulvius, znana również jako wąż koralowy arlekin, zamieszkuje Stany Zjednoczone i jest gatunkiem bardzo jadowitym. Jest aktywny nocą, kiedy to poluje na gady, płazy, pisklęta i owady, w ciągu dnia zaś kryje się pośród butwiejących liści, pod konarami drzew i w norach wygrzebanych przez gryzonie. Wąż ten unika siedzib ludzkich, do ukąszeń dochodzi w lasach i nieużytkach. Ukąszenie jest śmiertelne w ciągu 24 godzin w przypadku braku pomocy medycznej. Jad węża zawiera silne neurotoksyny, które paraliżują układ nerwowy.

Wąż koralowy arlekin

Lancetogłów mleczny – niegroźny naśladowca

Niejadowitym wężem, który naśladuje węża koralowego, jest lancetogłów mleczny (wąż królewski) Lampropeltis triangulum. Występuje on w Nowym Świecie, od Ekwadoru po Kanadę. Trudno spotkać go w dzień, gdyż jest aktywny w nocy. Poluje na gryzonie, płazy, małe ptaki, jaszczurki i bezkręgowce, zjada też jaja. Bywa trzymany w domach z racji faktu, że jako wąż z rodziny połozowatych zjada inne węże (stąd wzięła się nazwa wąż królewski).

Lancetogłów mleczny, czyli wąż królewski

Skąd wzięła się nazwa lancetogłów mleczny? Dawniej sądzono, że węże te ssały mleko krów. Oczywiście węże nie są w stanie ssać; pogląd ten powstał prawdopodobnie stąd, że lancetogłowy często znajdywano w pobliżu obór, gdzie miały dorodne warunki do polowania na gryzonie. Natomiast nazwa lancetogłów wzięła się od tego, że uciekając w trawie, wąż bez trudu rozcina głową kępki trawy. Co ciekawe, osobniki zasiedlające tereny odległe od występowania węża koralowego słabiej przypominają model niż osobniki z nim współwystępujące.

Jak odróżnić te dwa węże?

Aby odróżnić te dwa gatunki, można posiłkować się tą prostą rymowanką (w wolnym tłumaczeniu):

Czerwony obok żółtego – uciekaj, kolego;
czerwony obok czarnego – witaj, kolego.
(Red and yellow will kill you fellow; red and black is friend Jack)

Wąż koralowy – najczęściej zadawane pytania

Czym jest mimikra batezjańska?

To strategia obronna, w której niegroźny gatunek upodabnia się wyglądem do gatunku niebezpiecznego, dzięki czemu drapieżniki go unikają. Wąż koralowy jest „modelem”, a lancetogłów mleczny – jego „mimikiem”.

Jak rozpoznać jadowitego węża koralowego?

Pomaga rymowanka: czerwony obok żółtego – uciekaj; czerwony obok czarnego – bezpiecznie. Dotyczy to jednak głównie gatunków z Ameryki Północnej.

Czy lancetogłów mleczny jest niebezpieczny?

Nie, jest całkowicie niejadowity. Bywa nawet trzymany w domach, bo jako wąż z rodziny połozowatych chętnie zjada inne węże.

Skąd wzięła się nazwa „wąż mleczny”?

Z błędnego przekonania, że ssał mleko krów. W rzeczywistości węże nie potrafią ssać – po prostu często znajdowano je w oborach, gdzie polowały na gryzonie.

Czy ukąszenie węża koralowego jest groźne?

Bardzo – bez pomocy medycznej może być śmiertelne w ciągu 24 godzin. Jad zawiera silne neurotoksyny paraliżujące układ nerwowy.

Poznaj pozostałe wpisy z cyklu „Przyrodnicze podobieństwa”

Przyrodnicze podobieństwa

10 Responses

  1. A ja znam taką wersję:

    Żółty i czerwony – już jesteś stracony.
    Czerwony i czarny – wróg z niego marny.

    W jęz. angielskim pamiętam jedną linijkę: „Yellow and red – you will be died”. W drugiej też było coś z „friend Jack” …
    Pozdrawiam – Barbara

    1. Tak, ja znam własnie tą drugą wersję:
      „Red and yellow, kill a fellow; red and black, friend of Jack”

  2. A słyszałem takie tylko nie pamiętam dokładnie jak to było ale jakoś tak: żółty czarny przy czerwonym jesteś już zgubiony
    Czerwony żółty przy czarnym wiedzież żywot marny to był tekst Bear’a Gryls’a z kturejś z wypraw

    1. Niestety nie polegałabym na zdjęciach z internetu. Wiele osób nieprawidłowo oznacza gatunki i wrzuca zdjęcia do sieci, a później inne osoby dalej udostępniają te nieprawidłowości.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *