Wąż kolorowy – koralowy?
W świecie zwierząt bywa tak, że gatunki zupełnie nieszkodliwe upodabniają się do gatunków zdolnych do obrony – jest to rodzaj obrony przed drapieżnikami zwany mimikrą batezjańską. Doskonałym przykładem tego rodzaju mimikry jest kolorowy wąż koralowy (model) i lancetogłów mleczny (mimik).
Grafiki pochodzą z serwisu Canva.
W skrócie:
- ☠️ Wąż koralowy arlekin jest śmiertelnie jadowity, poluje nocą i unika ludzi
- 🎭 Lancetogłów mleczny to niegroźny wąż, który upodabnia się do koralowego (mimikra batezjańska)
- 🐄 Nazwa „wąż mleczny” to mit – nie ssą mleka krów, tylko polują na gryzonie w oborach
- 🔴 Zapamiętaj: czerwony obok żółtego = uciekaj, czerwony obok czarnego = bezpiecznie
Wąż koralowy arlekin – śmiertelnie jadowity model
Piękny, kolorowy wąż wywodzący się z rodziny zdradnicowatych, koralówka arlekin Micrurus fulvius, znana również jako wąż koralowy arlekin, zamieszkuje Stany Zjednoczone i jest gatunkiem bardzo jadowitym. Jest aktywny nocą, kiedy to poluje na gady, płazy, pisklęta i owady, w ciągu dnia zaś kryje się pośród butwiejących liści, pod konarami drzew i w norach wygrzebanych przez gryzonie. Wąż ten unika siedzib ludzkich, do ukąszeń dochodzi w lasach i nieużytkach. Ukąszenie jest śmiertelne w ciągu 24 godzin w przypadku braku pomocy medycznej. Jad węża zawiera silne neurotoksyny, które paraliżują układ nerwowy.

Lancetogłów mleczny – niegroźny naśladowca
Niejadowitym wężem, który naśladuje węża koralowego, jest lancetogłów mleczny (wąż królewski) Lampropeltis triangulum. Występuje on w Nowym Świecie, od Ekwadoru po Kanadę. Trudno spotkać go w dzień, gdyż jest aktywny w nocy. Poluje na gryzonie, płazy, małe ptaki, jaszczurki i bezkręgowce, zjada też jaja. Bywa trzymany w domach z racji faktu, że jako wąż z rodziny połozowatych zjada inne węże (stąd wzięła się nazwa wąż królewski).

Skąd wzięła się nazwa lancetogłów mleczny? Dawniej sądzono, że węże te ssały mleko krów. Oczywiście węże nie są w stanie ssać; pogląd ten powstał prawdopodobnie stąd, że lancetogłowy często znajdywano w pobliżu obór, gdzie miały dorodne warunki do polowania na gryzonie. Natomiast nazwa lancetogłów wzięła się od tego, że uciekając w trawie, wąż bez trudu rozcina głową kępki trawy. Co ciekawe, osobniki zasiedlające tereny odległe od występowania węża koralowego słabiej przypominają model niż osobniki z nim współwystępujące.
Jak odróżnić te dwa węże?
Aby odróżnić te dwa gatunki, można posiłkować się tą prostą rymowanką (w wolnym tłumaczeniu):
Czerwony obok żółtego – uciekaj, kolego;
czerwony obok czarnego – witaj, kolego.
(Red and yellow will kill you fellow; red and black is friend Jack)
Wąż koralowy – najczęściej zadawane pytania
Czym jest mimikra batezjańska?
To strategia obronna, w której niegroźny gatunek upodabnia się wyglądem do gatunku niebezpiecznego, dzięki czemu drapieżniki go unikają. Wąż koralowy jest „modelem”, a lancetogłów mleczny – jego „mimikiem”.
Jak rozpoznać jadowitego węża koralowego?
Pomaga rymowanka: czerwony obok żółtego – uciekaj; czerwony obok czarnego – bezpiecznie. Dotyczy to jednak głównie gatunków z Ameryki Północnej.
Czy lancetogłów mleczny jest niebezpieczny?
Nie, jest całkowicie niejadowity. Bywa nawet trzymany w domach, bo jako wąż z rodziny połozowatych chętnie zjada inne węże.
Skąd wzięła się nazwa „wąż mleczny”?
Z błędnego przekonania, że ssał mleko krów. W rzeczywistości węże nie potrafią ssać – po prostu często znajdowano je w oborach, gdzie polowały na gryzonie.
Czy ukąszenie węża koralowego jest groźne?
Bardzo – bez pomocy medycznej może być śmiertelne w ciągu 24 godzin. Jad zawiera silne neurotoksyny paraliżujące układ nerwowy.
Poznaj pozostałe wpisy z cyklu „Przyrodnicze podobieństwa”

A ja znam taką wersję:
Żółty i czerwony – już jesteś stracony.
Czerwony i czarny – wróg z niego marny.
W jęz. angielskim pamiętam jedną linijkę: „Yellow and red – you will be died”. W drugiej też było coś z „friend Jack” …
Pozdrawiam – Barbara
Tak, ja znam własnie tą drugą wersję:
„Red and yellow, kill a fellow; red and black, friend of Jack”
A słyszałem takie tylko nie pamiętam dokładnie jak to było ale jakoś tak: żółty czarny przy czerwonym jesteś już zgubiony
Czerwony żółty przy czarnym wiedzież żywot marny to był tekst Bear’a Gryls’a z kturejś z wypraw
Tak, kojarzę ten odcinek, ale nie wiem jakie było tłumaczenie oryginału
A ja mam pytanie czy ta zasada obowiązuje do wszystkich koralowych ?, bo wystarczy w google wpisać „Micrurus surinamensis” i pokazują się zdjęcia np: takie https://www.wykop.pl/cdn/c3201142/comment_LK47WNlcsnB2BMZn6Zvl41igwz6YE4Nd,w400.jpg
lub takie https://cages.smugmug.com/HerpGalleries/Peru-Amazon-2012-2/i-CmxTRjN
i są opisywane jako jadowite, a według tego powinien nie być jadowity bo wedle wierszyka czerwony jest koło czarnego.
Niestety nie polegałabym na zdjęciach z internetu. Wiele osób nieprawidłowo oznacza gatunki i wrzuca zdjęcia do sieci, a później inne osoby dalej udostępniają te nieprawidłowości.