Inwentaryzacja przyrodnicza – idealna praca dla biologa

Któż z nas nie chciałby zarabiać na swojej pasji? Jeśli nawet nie utrzymywać się z niej, to miło byłoby sobie na niej dorabiać. I tu mam świetną opcję dla biologów i wszystkich pasjonatów przyrody! Inwentaryzacja przyrodnicza daje możliwość zarówno pracy stałej, jak i pracy dorywczej. O tym, dlaczego inwentaryzacja przyrodnicza to idealna praca dla biologa, przeczytasz poniżej.

Tak naprawdę inwentaryzacja przyrodnicza to praca całoroczna, ale najwięcej pracy jest oczywiście w sezonie wiosenno-letnim, kiedy zwierzęta odbywają sezon rozrodczy. W przypadku inwentaryzacji dendrologicznej praca jest całoroczna, ale oczywiście najłatwiej jest inwentaryzować w sezonie wegetacyjnym, kiedy na drzewach i krzewach występuje pełne ulistnienie, obecne są również owoce.

W jakim celu wykonuje się inwentaryzację?

Inwentaryzacje wykonuje się na terenach przeznaczonych pod inwestycje oraz obszarach cennych przyrodniczo, takich jak parki krajobrazowe, rezerwaty przyrody czy obszary Natura 2000. Mają one określić, czy na obszarze objętym inwestycją występują gatunki znajdujące się na czerwonej liście, czy na drzewach są gniazda z lęgami ptaków, czy występują gatunki wpisane na listy NATURA 2000 – generalnie, czy obszar jest przyrodniczo bogaty i należy go chronić, czy można przystąpić do inwestycji.

Od stycznia 2017 roku inwentaryzacja przyrodnicza jest też integralną częścią każdego raportu oddziaływania na środowisko. Zakres badań obejmuje takie grupy systematyczne organizmów jak: grzyby, rośliny, bezkręgowce, ryby i minogi, płazy i gady oraz ptaki i ssaki, ze szczególnym rozróżnieniem nietoperzy. Nieodłącznym elementem badań jest również inwentaryzacja siedlisk przyrodniczych.

Gdzie szukać pracy?

Jeśli chodzi o pracę w inwentaryzacji, to możliwe są trzy opcje: praca dorywcza, tzw. wolny strzelec, praca stała w biurze projektowym, administracji państwowej, Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad, czy miejskim zarządzie dróg, albo praca w prywatnej firmie specjalizującej się w inwentaryzacjach przyrodniczych.

Jak dostać tę pracę?

Przede wszystkim musisz być dobry w jakiejś dziedzinie: czy to w identyfikacji ptaków, czy płazów, a może czujesz się świetnie w rozpoznawaniu gatunków drzew i krzewów? Znajomość nazw łacińskich jest ogromnie pomocna na etapie obróbki danych, ale w trakcie inwentaryzacji w terenie nie jest niezbędna. Jak w przypadku większości profesji związanych z biologią/przyrodą, liczy się doświadczenie. Dlatego tak ważne jest łapanie kontaktów, udzielanie się w grupach tematycznych, szkolenia, kursy czy zajęcia terenowe. Warto zabiegać o możliwość wyjścia w teren ze specjalistą w danej dziedzinie, a idealnie byłoby załapać się na inwentaryzację z kimś doświadczonym. Ale z tym może być duży problem, bo nikt nie chce szkolić sobie konkurencji. Dlatego warto szukać osób, które dokonują inwentaryzacji dorywczo i samotnie – pomocna dłoń do zapisywania, fotografowania lub niesienia sprzętu może być bardzo użyteczna.

Inwentaryzację przyrodniczą można podzielić na dwa etapy: inwentaryzację w terenie oraz obróbkę danych i raport.

Inwentaryzacja w terenie

Klasyczne inwentaryzacje dokonuje się przez okres jednego roku, z czterokrotnym wyjściem w teren. Dzięki temu obejmuje się obserwacją wszystkie cykle życiowe badanych grup zwierząt i roślin, tj. migracje, rozród i zimowanie. Minimalny dopuszczalny okres prowadzenia inwentaryzacji przyrodniczej powinien obejmować okres od końca marca do sierpnia. W przypadku inwentaryzacji dendrologicznej nie ma określonych ram czasowych – często jednak osoby dokonujące tej inwentaryzacji proszone są o stwierdzenie występowania gniazd z pisklętami czy gatunków chronionych zamieszkujących dziuple w drzewach. Dlatego najdokładniejsze wyniki otrzymamy, robiąc inwentaryzację w okresie wegetacyjnym.

Jak przygotować się do badań terenowych?

Pierwszym etapem jest zgromadzenie danych literaturowych. Następnie wizja w terenie, czyli tzw. screening, kiedy zapoznajemy się z terenem i możemy zweryfikować aktualność zebranych danych literaturowych. Badany jest obszar objęty inwestycją, ale też tzw. bufor, czyli strefa oddziaływania. W przypadku niektórych inwestycji teren do badania jest naprawdę duży, wykonanie wszystkich obserwacji wymaga więc dużego nakładu czasu. Oprócz map sytuacyjnych, GPS, odpowiedniego ubioru, przydatne będą:

• lornetka
• aparat fotograficzny
• notes i coś do notowania
• przewodniki do rozpoznawania gatunków zwierząt i siedlisk przyrodniczych
• taśma miernicza
• klupa dendrologiczna
• spray do oznaczania drzew
• dalmierz

Obróbka danych i raport

Zebrane w terenie dane oraz dane literaturowe wykorzystywane są do stworzenia końcowego raportu. Pomocny będzie oczywiście program typu Microsoft Word, a także program graficzny typu AutoCad do naniesienia zebranych danych na plany sytuacyjne. W raporcie opisujemy środowisko przyrodnicze terenu inwestycji i określamy, czy występują na nim gatunki chronione czy z listy NATURA 2000. Inwentaryzacja jest integralną częścią Raportu Oddziaływania na Środowisko, na podstawie której zostanie udzielone pozwolenie na realizację inwestycji lub jej odroczenie.

Inwentaryzacja przyrodnicza – najczęściej zadawane pytania

Poznaj pozostałe wpisy z cyklu „Praca dla biologa”