Wrzesień jest miesiącem, w którym przyroda powoli zaczyna się przygotowywać na przyjście zimy. Ptaki odlatują do ciepłych krajów, liście drzew powoli zaczynają tracić chlorofil – zmieniają barwę i usychają, a zwierzęta zaczynają gromadzić zapasy. Można jednak nadal cieszyć się owocami lata: w sadach rumienią się jabłka i gruszki, w lasach rosną grzyby, pojawiają się orzechy włoskie i leszczyna. Również zielarze kończą swoje zbiory: dojrzała do zbiorów jest już jarzębina, tarnina, głóg i wiele innych roślin. Bujnie kwitną wrzosy – to od nich wzięła się nazwa wrzesień. Dawniej mówiono na wrzesień również „pajęcznik”, a to za sprawą babiego lata.

ROŚLINY

We wrześniu we florze sporo się dzieje. Owocują dęby, kasztany, buki, klony, jabłka, gruszki, orzechy włoskie, leszczyna (orzechy laskowe), jarząb, głóg, śliwa tarnina. Na drzewach szpilkowych zaczynają się otwierać i rozsypywać szyszki – warto zgromadzić kolekcję szyszek i porównać je, ale uwaga, szyszki męskie i damskie różnią się od siebie, a szyszki jodły nie zgromadzimy w swojej kolekcji, chyba, że zerwiemy ją z drzewa, gdyż jako jedyna z wszystkich szyszek, nie spada na ziemię, ale rozsypuje się na drzewie. W tym roku drzewa obficie zaowocowały, stwarzając nam okazję do zabawy w przyporządkowywanie owoców (to również kasztany, żołędzie, czy skrzydlaki np. klonów) i liści do danych drzew. Z dziećmi możemy stworzyć kolorowe obrazy na papierze i trójwymiarowe rzeźby. Zdecydowanie jesień sprzyja kreatywnym 🙂

Głóg szkarłatny
Głóg szkarłatny

GRZYBY

W końcu przyszła pora na grzybobranie! W zależności od warunków pogodowych masowy wysyp zaczyna się w drugiej połowie września i trwa do pierwszych przymrozków. Możemy wybrać się na poszukiwanie podgrzybków, maślaków, czy opieńków. Musimy jednak uważać, gdyż o tej porze roku w lesie spotkać można owocniki trującego muchomora sromotnikowego. Więcej na temat poszukiwania konkretnych gatunków grzybów, przeczytacie tutaj.

grzyb

OWADY

Owady powoli znikają z pola naszego widzenia. Wciąż jednak możemy być nękani przez osy, szerszenie i muchy, ale humor poprawią nam jeszcze piękne motyle, biedronki i ważki.

PŁAZY

Jesień to dla płazów początek okresu spoczynku. We wrześniu ze zbiorników wodnych po zakończeniu okresu rozrodczego wychodzą traszki grzebieniaste. Na roślinach w pobliżu zbiorników wodnych można zaobserwować młode osobniki rzekotki drzewnej, która wyróżnia się opalizująco jasną zielenią, często współgrającą ze złotym połyskiem. Początkiem września zdarzają się jesienne nawoływania rzekotki, co przy tegorocznych upałach wróży wieczorne koncerty, więc kto może, niech szuka stawów i innych zbiorników wodnych, aby nacieszyć ucho. Końcem września rozpoczyna sen zimowy. Okres spoczynku zimowego rozpoczyna również traszka karpacka, kumak górski i żaba jeziorkowata.

GADY

Jesień to okres, w którym gady przechodzą w stan hibernacji. Na przełomie sierpnia i września z jaj wylęgają się jaszczurki zwinki, na świat przychodzą również  gniewosze plamiste, a czasami również padalce zwyczajne.

PTAKI

Wrzesień to istny raj dla wszystkich miłośników awifauny – ptaki opuszczają zacisze gniazd i wyruszają w podróż do ciepłych krajów. W Polsce już wkrótce pojawią się jemiołuszka, gęś zbożowa, śnieguła, myszołów włochaty i zięba jer. Warto zadzierać głowę do nieba, bo oprócz ptaków, które będą u nas zimować, nad Polską będą przelatywać i zatrzymywać się na krótki odpoczynek gatunki, które tak jak nasze bociany, jaskółki, jerzyki, wędrują na południe Europy i dalej do Afryki, Azji. Będzie można obserwować również przyloty gości z północy (m.in. sikory bogatki, gawrony i kawki), dla których polski klimat jest wystarczający do przetrwania zimy. O jakiej porze najlepiej wyglądać ptaków?

Wielka migracja w okolicy Trębaczowa (widok z samochodu)
Wielka migracja w okolicy Trębaczowa (widok z samochodu)

Wrzesień to nie tylko odloty ptaków, ale też dalszy sezon polowań. W tym jesiennym miesiącu prowadzi się odstrzał kuropatw. Strzela się również do kaczek, do odlatujących gęsi: gęgawy, zbożowej i białoczelnej.

SSAKI

W lasach możemy podziwiać rykowisko jeleni: potężne byki rywalizują na donośne ryki i prowadzą walki na poroże. Myśliwi polują na dziki, które o tej porze roku potrafią się nieźle dać we znaki okolicznej lasom ludności. W dalszym ciągu można prowadzić odstrzał obcych gatunków inwazyjnych (jenot, norka amerykańska, szop pracz i piżmak), ale też naszych rodzimych gatunków, takich jak lisy, tchórze, kuny i borsuki. W lesie trzeba więc uważać podwójnie: na myśliwych i na odbywające rykowisko jelenie.

A jeśli nawet nie macie okazji na wyprawę w las, to warto iść do ogrodu, czy na działkę i cieszyć się promieniami słońca i np. popracować w ogrodzie, grabiąc liście – warto je zostawić gdzieś w kącie, być może jeże zrobią sobie w nich legowisko na zimę.

A oto jak nasi pradziadowie wróżyli we wrześniu:


Więcej wpisów z serii „Przyrodnicze wyprawy” znajdziesz klikając w poniższą grafikę.

One Response

  1. Jesień faktycznie jest interesującym przyrodniczo okresem. Szkoda tylko, że zwierzęta i ludzie muszą uważać na myśliwych. Ale całe szczęście niedługo będą oni mogli chyba do wszystkiego strzelać, wie problem a rozwiąże

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *