Rekordy fauny Polski

Wszyscy wiedzą, że płetwal błękitny jest największym zwierzęciem na Ziemi, gepard – najszybszym ssakiem, a koliber – najmniejszym ptakiem. Ale czy wiesz, jakie zwierzę jest największe w Polsce? Które ssaki są u nas najmniejsze, a które ptaki najliczniejsze?

Zebrałam rekordy rodzimej fauny w jednym miejscu – od gigantów po liliputy, od sprinterów po najbardziej wytrwałych pływaków.

Rekordy fauny Polski – pełna ściąga

Giganci

Za największego rodzimego ssaka uważa się żubra – ze względu na jego potężny łeb i masywny grzbiet. Wysokością przewyższa go jednak łoś: najwyższe żubry mierzą w kłębie do 188 cm, podczas gdy przeciętny łoś osiąga ponad 2 m w kłębie – a przecież trzeba doliczyć jeszcze szyję i głowę!

Naszym największym drapieżnikiem jest oczywiście niedźwiedź brunatny – trzeci co do wielkości niedźwiedź świata. Największy europejski kot to ryś euroazjatycki, a największy krajowy gryzoń – bóbr europejski, którego siekacze mogą sięgać aż 15 cm długości.

Nie tylko kręgowce mają swoich gigantów: paź żeglarz, czyli motyl apollo (Parnassius apollo), to nasz największy motyl – rozpiętość jego skrzydeł sięga 9 cm. Niestety, z powodu zmian siedliskowych i kolekcjonerstwa gatunek ten jest zagrożony wyginięciem.

188 cm w kłębie, ale łoś wyższy o głowę = żubr, największy krajowy ssak.

Liliputy

Na przeciwnym biegunie rozmiaru stoją nasze małe skarby. W Polsce żyje najmniejszy ssak na świecie – ryjówka malutka, mniej więcej długości palca serdecznego dorosłego mężczyzny. Mysikrólik zwyczajny to z kolei tak drobny ptaszek, że jego nóżki są zbyt krótkie, by na nich chodzić – potrafi nimi jedynie uchwycić się cienkiej gałązki.

Najmniejszym gryzoniem nie tylko Polski, ale całej Europy, jest urocza badylarka. Najmniejszym polskim ssakiem drapieżnym jest natomiast łasica – mimo niewielkich rozmiarów jest bardzo pożyteczna w zwalczaniu gryzoni: w ciągu swojego niedługiego, około trzyletniego życia potrafi zabić 2000–3000 drobnych gryzoni.

Wielkość palca serdecznego = ryjówka malutka, najmniejszy ssak świata.

Sprinterzy

Naszymi najlepszymi piechurami są wilki, które w ciągu jednej nocy potrafią przebyć nawet 50 km – muszą przecież kontrolować zajmowane przez siebie terytoria, sięgające w Polsce nawet 160 km².

W locie nie ma szybszych od jerzyków – prześcignąć je może jedynie pikujący sokół wędrowny, spadający na ofiarę z prędkością do 360 km/h (jerzyki potrafią w locie jeść, pić, a nawet spać!). Poniżej małe zestawienie szybkich lotników:

A który z polskich ssaków pływa najlepiej? Jak ryba w wodzie czują się zarówno wydra, jak i foka szara (szarytka) – ale ponieważ obie wychodzą też na ląd, tytuł najbardziej wytrwałego pływaka należy do rzadkiego morświna, który nigdy nie rozstaje się ze środowiskiem wodnym. Do najszybszych ssaków morskich wciąż mu jednak daleko – pływa z prędkością 17–22 km/h, podczas gdy podobnej wielkości delfin osiąga nawet 55 km/h.

50 km w ciągu jednej nocy = wilk, najlepszy piechur wśród polskich ssaków.

Rekordy w innych kategoriach

Jednym z najbardziej łapczywych gatunków jest zaskroniec – połyka żywą ofiarę (najczęściej żaby, ale też inne płazy i ryby), a wystraszony potrafi ją wypluć – ofiara może wtedy wrócić do życia.

Odpowiednikiem skunksa – naszym małym „śmierdzielem” – jest tchórz, który w chwili zagrożenia wydziela cuchnącą wydzielinę z gruczołów podogonowych. Na drugim biegunie higieny jest borsuk – nasz największy czyścioch: rzadko choruje, jest zwykle wolny od pasożytów, dba o czystość nor i ma nawet specjalne „toalety” – osobne otwory w ziemi, z dala od nor.

Na zanieczyszczeniach środowiska korzystają za to mewy – podobnie jak hieny i sępy są odporne na bakterie gnilne i wiele trucizn, więc chętnie żerują na odpadkach ze ścieków i zanieczyszczonych wód.

Jednymi z najbardziej niesamowitych polskich ssaków są rzęsorek rzeczek i rzęsorek mniejszy – to jedne z nielicznych ssaków świata, które produkują jad.

Ciekawy, choć pośredni rekord dotyczy Puszczy Białowieskiej – zachowała ona różnorodność ssaków kopytnych sprzed dwóch tysięcy lat, co jest ewenementem na skalę Europy. Żubry zostały tam wybite podczas I wojny światowej, ale przed II wojną światową udało się je z sukcesem reintrodukować – proces trwał do 1966 roku. Obecnie populację żubrów w Puszczy szacuje się na ponad 400 sztuk.

Kukułka jest jedynym polskim ptakiem, u którego występuje pasożytnictwo lęgowe, czyli podrzucanie jaj do gniazd innych gatunków. A Polska to prawdziwy „kraj bocianów” – szacowana liczba bocianów białych między Odrą a Bugiem to ponad 40 tysięcy sztuk, czyli aż 1/4 światowej populacji.

Jedne z nielicznych jadowitych ssaków świata = rzęsorek rzeczek i rzęsorek mniejszy.

Ciekawostki liczbowe

Fauna Polski liczy ok. 33 tysiące gatunków, z czego 36 to endemity, a 38 – relikty. Najbardziej zasobne w gatunki są stawonogi – aż 28 489 gatunków. Wśród kręgowców najliczniej reprezentowane są u nas ptaki (356 gatunków), następnie ryby (116) i ssaki (116), a najmniej – płazy (18) i gady (zaledwie 9). Najliczniejsze zaś, zarówno w Polsce, jak i na całym świecie, są mrówki.

Rekordy fauny Polski – najczęściej zadawane pytania

Poznaj pozostałe wpisy z kategorii „Przyrodnicze rekordy”